Πάντα σε περιόδους κρίσης, ειδικά όπως η τωρινή με την πανδημία, ανοίγει μια μεγάλη συζήτηση για τις Ηγεσίες, τους Ηγέτες, τα χαρακτηριστικά τους, το ρόλο τους, το πως αντιδρούν, πως λαμβάνουν αποφάσεις και τη στρατηγική ακολουθούν.
Παρατηρώντας κανείς προσεκτικά όλους αυτούς τους μήνες της πανδημίας την συμπεριφορά πολλών Ηγετών θα συμφωνήσει ότι η πλειοψηφία των Ηγεσιών σε παγκόσμιο επίπεδο υπήρξε κατώτερο των περιστάσεων. Σε πάρα πολλές φορές αναδείχθηκε η έλλειψη ευελιξίας, προσαρμοστικότητας, ακόμα και ενσυναίσθησης, ενώ φωτίστηκε και η ανευθυνότητα.
Δεν ήταν λίγες οι περιπτώσεις, όπου αρχηγοί κρατών, παρουσίασαν συμπεριφορές με στοιχεία που παρατηρούνται σε μορφές ηγεσίας που χαρακτηρίζονται επιστημονικά ως μη χαρισματικές.
Σύμφωνα με τον Μαξ Βέμπερ, το διαμέτρημα του εκάστοτε Ηγέτη αποτελεί συνάρτηση του στόχου που θέτει και του τρόπου με τον οποίο κινείται βάση του πλαισίου που όρισε. Αυτό το είδαμε με ένταση την περίοδο της πανδημίας και μετρήσαμε και ζυγίσαμε Ηγεσίες σε πραγματικές συνθήκες κρίσης.
Τι αναζητά όμως η κοινωνία από μια Ηγεσία σε περιόδους κρίσης; Αναζητά Ηγέτες που πρέπει να διακρίνονται από πολλά ηγετικά χαρακτηριστικά με πιο βασικό το αίσθημα ευθύνης που οφείλουν να έχουν τόσο έναντι της χώρας που διοικούν όσο κυρίως έναντι των μελλοντικών γενιών.
Αυτό το περίφημο και πολυσυζητημένο αίσθημα ευθύνης τους φέρνει μπροστά και σε οδυνηρές αποφάσεις ή ακόμα και σε επιλογές που τους οδηγούν απέναντι σε παραδοσιακά ακροατήριά τους. Μην λησμονούμε ότι οι ηγέτες είναι αρκετά συχνά ιδιαίτερα επιρρεπείς σε λανθασμένες αποφάσεις και πράξεις τόσο στο οικονομικό πεδίο όσο και σε πολέμους.
Ειδικά στην παρούσα κρίση, φάνηκε ξεκάθαρα ότι άλλο έχω την εξουσία και άλλο είμαι ηγέτης. Η εξουσία και η ηγεσία είναι δυο διαφορετικές έννοιες. Και αυτό διότι η ηγεσία έχει ως βασική προϋπόθεση να προσαρμόζεται ο εκάστοτε ηγέτης, επιδεικνύοντας ηγετικά χαρακτηριστικά.
Σύμφωνα με τον Βέμπερ, η πολιτική ορίζεται ως «διευθύνουσα» δραστηριότητα του Κράτους και ο πολιτικός οφείλει να παίρνει θέση και να είναι παθιασμένος (ira et stadium).
Εξάλλου, κρίσεις όπως η παρούσα καθορίζουν και τα όρια της υπευθυνότητας ενός Ηγέτη που έχει ως πρώτιστη αρχή να μάχεται και μια βασική αρχή είναι, «δεν υφίσταται στρατηγική αλλά μόνο μοντέλο για τη διαχείριση της κρίσης».
Στην παρούσα φάση, η ηγεσία δεν μπορεί να υπάρξει μόνη της χωρίς κοινωνική συμμετοχή και στήριξη, ειδικά όταν λαμβάνονται αποφάσεις, επιβεβλημένες για την προστασία της δημόσιας υγείας, όπως η επιχείρηση «μένουμε σπίτι».
Το ξεπέρασμα μιας κρίσης δεν αποτελεί στόχο μόνο μιας Ηγεσίας, πεφωτισμένης ή μη, αλλά είναι ζήτημα συλλογικής αυτογνωσίας και κοινωνικής ευθύνης. Παράλληλα η Ηγεσία δεν πρέπει να έχει το Σύνδρομο της Ύβρεως, το οποίο εντοπίζεται σε Ηγέτες – αρχηγούς κρατών και είναι απόρροια της εξουσίας.
Επ’ αυτού η ιστορικός Μπάρμπαρα Τάκμαν όρισε το Σύνδρομο της Υβρεως ως την αφύσικη εμμονή σε μια πολιτική που αποδεδειγμένα είναι ανεφάρμοστη ή αντιπαραγωγική. «Η ξεροκεφαλιά, η πηγή της αυταπάτης, αποτελεί παράγοντα με τεράστιο ρόλο στη διακυβέρνηση» αναφέρει. Σε πόσες περιπτώσεις δεν είδαμε την ξεροκεφαλιά να κυριαρχεί και ο δογματισμός να υπερισχύει του ορθολογισμού.
Σε ακραία γεγονότα, όπως τώρα, αναδεικνύονται ηγέτες και ηγετικές συμπεριφορές και ειδικά σε περιόδους «μαύρων κύκνων» που κατά τον Νασιμ Νικόλας Ταλεμπ, από τους σημαντικότερους διανοητές της εποχής, ορίζεται ένα απρόβλεπτο γεγονός που ανατρέπει σταθερές και προκαλεί παρενέργειες που δύναται να γίνουν τραγικές.
Σύμφωνα με τον Τάλεμπ, «δεν γνωρίζουμε τι δεν γνωρίζουμε». Όμως ένας Ηγέτης έχει υποχρέωση να έχει κάνει την σωστή προετοιμασία του δια παν ενδεχόμενο.
Ουσιαστικά οφείλει να πατάει στα βήματα του Σουν Τζου, του Κινέζου θεωρητικού της στρατηγικής και να ακολουθεί την φράση: «Μην υποθέτεις ότι ο εχθρός δεν θα έλθει. Προετοιμάσου για τον ερχομό του. Μην υποθέτεις ότι ο εχθρός δεν θα επιτεθεί. Τουναντίον προετοίμασε ισχυρή άμυνα».
Latest News
Ερχεται Dunkelflaute
Πριν από μερικούς μήνες το πρόβλημα των υψηλών τιμών έπληξε την Ελλάδα και τις γειτονικές βαλκανικές χώρες
Προβλήματα καθημερινότητας
Προφανώς χωρίς σχέδιο, με λύσεις βιαστικές και εκ του προχείρου... δουλειά δεν γίνεται
Αυξάνεται η αποταμίευση στην Ευρωζώνη, παραμένει αρνητική στην Ελλάδα – Οι λόγοι [γραφήματα]
Η τρέχουσα άνοδος αποδίδεται κυρίως στην αύξηση των πραγματικών εισοδημάτων, στις υψηλές αποδόσεις αποταμίευσης, στη μείωση της πραγματικής καθαρής περιουσίας και στη συγκρατημένη καταναλωτική εμπιστοσύνη
Πώς θα πετάξουν φέτος οι τουρίστες προς την Ελλάδα
Η ανάκτηση των διαθέσιμων αεροπορικών θέσεων φτάνει στη χώρα μας το 127% σε σχέση με το 2019
Οι 4+1 εποχές του τραπεζικού συστήματος
Η βαθύτερη κατανόηση της πορείας του τραπεζικού συστήματος και κυρίως της αλληλεπίδρασης μεταξύ πιστωτικής επέκτασης και επάρκειας καταθέσεων παρουσιάζει μια σειρά από προκλήσεις
Το έλλειμμα της οικονομίας
Δεν έχουμε βρει τον τρόπο να ανατρέψουμε την πιο ολέθρια για την ελληνική οικονομία συνθήκη
Ποιος ο ρόλος για τη μεταλλευτική βιομηχανία
Αν η Ελλάδα θέλει να ενισχύσει την «ενδογενή» ανάπτυξη της, αλλά με την απαραίτητη παραγωγική εξωστρέφεια, ο ορυκτός πλούτος της αποτελεί μεγάλη ευκαιρία
Κάτι ψήνεται
Η πολιτική αβεβαιότητα που περιβάλει την επιστροφή Τραμπ
Τι πρέπει να περιμένουν οι ελληνικές τράπεζες το 2025
Το έτος 2025, το ελληνικό τραπεζικό σύστημα αντιμετωπίζει μια σειρά από προκλήσεις αλλά και ευκαιρίες
Ποιοι κερδίζουν από τα ασφάλιστρα υγείας
Σύντομα θα έχουμε θέμα και με τις χρεώσεις των ιδιωτικών νοσοκομείων, καθώς οι ασφαλιστικές πετούν στα ιδιωτικά θεραπευτήρια τον «μουτζούρη» των αυξήσεων