
Έχοντας δεχθεί ισχυρό πλήγμα από την πανδημία και την βαθιά ελληνική κρίση, οι ελληνικές ΜμΕ βρίσκονται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι, καθώς μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης προσφέρεται μια μοναδική ευκαιρία να καλύψουν το κενό ανταγωνιστικότητας έναντι μεγαλύτερων επιχειρήσεων και να συμβαδίσουν με τα ευρωπαϊκά δεδομένα, επισημαίνει σε ανάλυσή της η Εθνική Τράπεζα.
Οπως αναφέρει, το κρίσιμο ζητούμενο είναι να γίνει ορατός και να ακολουθηθεί ο βέλτιστος δρόμος ανάπτυξής τους. Υπό αυτή την προοπτική, η έρευνα πεδίου της Διεύθυνσης Οικονομικής Ανάλυσης της ΕΤΕ εξετάζει τις αποκλίσεις ανταγωνιστικότητας μεταξύ μικρών και μεγάλων βιομηχανιών, και διερευνά τους τομείς που πρέπει να εστιάσουν επιχειρήσεις, χρηματοδότες και κράτος ώστε να επιτευχθεί η αποτελεσματική αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πόρων.
Το πρωτοφανές χτύπημα της πανδημίας προκάλεσε συρρίκνωση του ευρωπαϊκού ΑΕΠ κατά 6,1% και του ελληνικού ΑΕΠ κατά 7,8% το 2020, ενώ οδήγησε σε πτώση πωλήσεων της τάξης του 13% στον ελληνικό επιχειρηματικό τομέα. Στην παρούσα φάση, συνεπώς, οι επιχειρήσεις προσπαθούν να ανακάμψουν, με τις μικρότερες ελληνικές να το επιχειρούν έχοντας το βαρίδι της χαμηλής ανταγωνιστικότητας (τόσο έναντι μεγαλύτερων ελληνικών επιχειρήσεων, όσο και έναντι των ευρωπαϊκών μικρών επιχειρήσεων).
Συγκεκριμένα, οι ελληνικές μικρές επιχειρήσεις υστερούν τόσο σε παραγωγικότητα εργασίας (73% υστέρηση έναντι των μικρών ευρωπαϊκών, έναντι αντίστοιχης υστέρησης 34% για τις μεγάλες) όσο και σε κεφαλαιακές επενδύσεις (33% υστέρηση από την ΕΕ για τις μικρές, έναντι υστέρησης 23% για τις μεγάλες). Παράλληλα, δεν αξιοποιούν τις δυνατότητες που προσφέρουν οι συνεργασίες (με την Ελλάδα να κατατάσσεται τελευταία μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ όσον αφορά τη συμμετοχή επιχειρήσεων σε clusters).

Στοχεύοντας στην ανάδειξη των αιτιών που δημιουργούν αυτή την υστέρηση, η έρευνα της ΕΤΕ σε δείγμα 1500 βιομηχανιών εστίασε στην αξιολόγηση τριών κρίσιμων διαρθρωτικών χαρακτηριστικών:
Εξωστρέφεια: Οι μικρές επιχειρήσεις έχουν χαμηλότερα ποσοστά εξωστρέφειας (14% των πωλήσεων, έναντι 38% των πωλήσεων των μεγάλων), ενώ παράλληλα κατευθύνουν τα προϊόντα τους κυρίως σε αγορές Βαλκανίων και Ανατολικής Ευρώπης σε αντιδιαστολή με τις μεγάλες επιχειρήσεις που έχουν καλύτερη πρόσβαση στις αναπτυγμένες χώρες της Δυτικής Ευρώπης όπου επιτυγχάνονται υψηλότερα περιθώρια κέρδους.
Ψηφιοποίηση: Η τεχνολογία δεν εντάσσεται στη στρατηγική του 40% των μικρών επιχειρήσεων (έναντι μόλις 20% των μεγάλων), οι οποίες έτσι υστερούν σε χρήση ψηφιακών εργαλείων – ειδικά όσον αφορά εξειδικευμένα συστήματα εσωτερικής λειτουργίας που θα μπορούσαν να αυξήσουν την παραγωγικότητά τους (ERP, CRM, data analytics).
Καινοτομία: Οι μικρές επιχειρήσεις αναπτύσσουν σε μικρότερο βαθμό νέα προϊόντα (31% έναντι 50% των μεγάλων), ενώ παράλληλα η χαμηλή αξιοποίηση συνεργασιών με πανεπιστήμια ή ερευνητικά κέντρα (περίπου 10% των μικρών επιχειρήσεων έναντι 25-30% των μεγάλων χρησιμοποιούν σχετικά κανάλια) δεν επιτρέπει να ξεκλειδώσουν δυνατότητες εξωγενούς καινοτομίας.
Πού υστερούν οι ελληνικές μικρομεσαίες
Έχοντας προσδιορίσει την πηγή υστέρησης για τις μικρές ελληνικές επιχειρήσεις στο τρίπτυχο Εξωστρέφεια-Ψηφιοποίηση-Καινοτομία, η έμφαση που δίνεται ακριβώς σε αυτούς τους τομείς από το Ταμείο Ανάκαμψης φιλοδοξεί να ενδυναμώσει την ευρωπαϊκή παραγωγική βάση. Ειδικότερα, οι ελληνικές ΜμΕ μπορούν να ωφεληθούν από την πρόσβαση σε ευνοϊκή δανειοδότηση και επιδοτήσεις, με το μεγαλύτερο μέρος των επιδοτήσεων να δρα ενισχυτικά στο περιβάλλον που λειτουργούν οι ΜμΕ (πχ υποδομές, ψηφιοποίηση δημοσίου τομέα, εκπαίδευση), το 1/6 των επιδοτήσεων να κατευθύνεται άμεσα στον επιχειρηματικό τομέα και εξ’ αυτών τα 2/3 να τείνουν προς τις ΜμΕ. Μέσω των άνω πόρων προωθούνται επενδύσεις στους παραπάνω 3 κρίσιμους στρατηγικούς τομείς, ενώ ειδική έμφαση δίνεται στην αύξηση ανταγωνιστικότητας επιλεγμένων κλάδων (ειδικές δράσεις για τουρισμό, αγροδιατροφή, μεταποίηση) και δραστηριοτήτων (πράσινη ανάπτυξη).
Παράλληλα, οι ΜμΕ αναμένεται να ενισχυθούν από τα προωθούμενα φορολογικά και λοιπά κίνητρα για μεγέθυνση επιχειρήσεων (μέσω οργανικής ανάπτυξης, συγχωνεύσεων και συνεργατικών σχημάτων για την αξιοποίηση οικονομιών κλίμακας).
Η συνδρομή του ΕΣΠΑ
Στο σημείο αυτό είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι οι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης δρουν παράλληλα με τα διαχρονικά διαθέσιμα προγράμματα του ΕΣΠΑ (ουσιαστικά σχεδόν διπλασιάζοντας τους συνολικούς ευρωπαϊκούς πόρους για την επόμενη πενταετία), τα οποία εκτιμάται ότι θα αποκτήσουν συμπληρωματική δράση όσον αφορά την αναπτυξιακή στήριξη των ελληνικών ΜμΕ.
Συνοψίζοντας, η Ευρωπαϊκή Ένωση έκανε την υπέρβαση δημιουργώντας το Ταμείο Ανάκαμψης ως μια αποτελεσματική αντίδραση στην πανδημία. Σε αυτό το πλαίσιο, η Ελλάδα κατάφερε να κερδίσει σημαντικό μερίδιο των διαθέσιμων πόρων (από τα υψηλότερα μερίδια επιδοτήσεων σαν ποσοστό του ΑΕΠ), προσφέροντας παράλληλα ουσιαστική προτεραιότητα στις ΜμΕ (με στοχευμένες προς αυτές δράσεις της τάξης του €1,5 δις να είναι μεταξύ των πρώτων που προωθούνται).
Η πρωτοβουλία πλέον περνάει σε μεγάλο βαθμό στις επιχειρήσεις να αξιοποιήσουν την ιστορική αυτή ευκαιρία, επιδεικνύοντας τα κατάλληλα αντανακλαστικά ώστε να τολμήσουν, να σχεδιάσουν και να υλοποιήσουν τα στρατηγικά σχέδια που θα τις καταστήσουν ανταγωνιστικές την επόμενη μέρα.


Latest News

ΔΕΠΑ Εμπορίας: Έτοιμη για λειτουργία η πρώτη μονάδα παραγωγής συμπιεσμένου βιομεθανίου
Ολοκληρώθηκαν οι απαραίτητοι έλεγχοι αναφέρει η ΔΕΠΑ Εμπορίας

SOS για τις ελληνικές εξαγωγές εκπέμπει ο Εμπορικός Σύλλογος Πειραιά
Το ελληνικό εμπόριο κινδυνεύει να αντιμετωπίσει μείωση της εξαγωγικής του δραστηριότητας.

Νέα αύξηση των τιμών στόχων για τις ελληνικές τράπεζες από την Deutsche Bank
Οι επιδόσεις ξεπέρασαν τις προσδοκίες το 2024 - Οι ελληνικές τράπεζες παρέχουν τα εχέγγυα για ισχυρή μελλοντική κερδοφορία

Επί δύο ο τζίρος της Κύκνος σε πέντε χρόνια - Προβληματισμός από τους δασμούς Τραμπ
Στα 39,32 εκατ. ευρώ ο τζίρος της υπεραιωνόβιας βιομηχανίας από το Ναύπλιο παρά την πτώση των εξαγωγών

Με 560 εκατ. η MOH σπάει το ρεκόρ σε επενδύσεις – Χτίζει και τα φωτοβολταϊκά της Unagi
Η Motor Oil ανάμεσα στις επενδύσεις για το 2025 προγραμματίζει την κατασκευή τμήματος φωτοβολταϊκών συνολικής ισχύος 1,8 GW που απέκτησε με την εξαγορά του 75% της Unagi

Μείωση 20,4% της καταναλωτικής δαπάνης από το 2008 έως το 2023
Τι αποκαλύπτει η Ετήσια Έκθεση Ελληνικού Εμπορίου 2024 του ΙΝΕΜΥ – ΕΣΕΕ για την καταναλωτική δαπάνη και τα εισοδήματα

Ελληνική Εριουργία: Η πυρκαγιά στο διατηρητέο στα Άνω Πατήσια και η ιστορία που... αποκάλυψε
Το 1986 ήταν η τελευταία χρονιά λειτουργίας για την Ελληνική Εριουργία - Από τότε οι κτιριακές εγκαταστάσεις έστεκαν αποσβολωμένες στον χρόνο, μέχρι που κάηκαν....

Περνά στην αντεπίθεση η Εθνική - Το σχέδιο για τόνωση εσόδων και ο «ψηφιακός μεσίτης»
Η στρατηγική που ακολουθεί η Εθνική Τράπεζα για να τονώσει τα έσοδα από τόκους αλλά και προμήθειες - Η συνεργασία με Qualco

Motor Oil: Ανθεκτικότητα το 2024 με EBITDA 995 εκατ. – Προτεινόμενο μέρισμα 1,40 ευρώ/μετοχή
Η Motor Oil ανάρτησε τα οικονομικά αποτελέσματα του 2024 – Ανθεκτικότητα παρά τη μείωση των περιθωρίων διύλισης και τη χαμηλότερη παραγωγικότητα λόγω της πυρκαγιάς στο διυλιστήριο

Profile: Αύξηση τζίρου 33% το 2024 και επενδύσεις 100 εκατ. στην τριετία
H Profile είχε τζίρο 40,1 εκατ. το 2024, ενώ το ανεκτέλεστο ανέρχεται σε 130 εκατ ευρώ - Στόχος ο υπερδιπλασιασμός εσόδων στην τριετία