![ΕΕ: Νέο μέσο έκτακτης ανάγκης για την ενιαία αγορά](https://www.ot.gr/wp-content/uploads/2022/09/eu-commission.jpg)
Το νέο μέσο έκτακτης ανάγκης για την ενιαία αγορά παρουσίασε σήμερα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Σκοπός του πλαισίου διακυβέρνησης κρίσεων αποσκοπεί στο να διατηρηθεί η ελεύθερη κυκλοφορία εμπορευμάτων, υπηρεσιών και προσώπων και η διαθεσιμότητα απαραίτητων εμπορευμάτων και υπηρεσιών σε περίπτωση μελλοντικών καταστάσεων έκτακτης ανάγκης, προς όφελος των πολιτών και των επιχειρήσεων σε ολόκληρη την ΕΕ.
Ενώ αποδείχθηκε ότι η ενιαία αγορά αποτελεί το καλύτερο πλεονέκτημά μας στη διαχείριση κρίσεων, η πανδημία COVID-19 ανέδειξε διαρθρωτικές ελλείψεις που εμποδίζουν την ικανότητα της ΕΕ να ανταποκρίνεται αποτελεσματικά σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης με συντονισμένο τρόπο. Τα μονομερή μέτρα προκάλεσαν κατακερματισμό, με αποτέλεσμα να επιδεινωθεί η κρίση και να επηρεαστούν ιδίως οι ΜΜΕ.
Διαβάστε επίσης: Γιατί δεν μπαίνει πλαφόν στο φυσικό αέριο
Λειτουργική αγορά ανά πάσα στιγμή
Η Μαργκρέιτε Βέστεϊγιερ, εκτελεστική αντιπρόεδρος για μια Ευρώπη Έτοιμη για την Ψηφιακή Εποχή, δήλωσε σχετικά: «Η κρίση της COVID-19 κατέστησε σαφές το εξής: πρέπει να φροντίσουμε ώστε η ενιαία αγορά μας να είναι λειτουργική ανά πάσα στιγμή, μεταξύ άλλων και σε περιόδους κρίσης. Πρέπει να την καταστήσουμε ισχυρότερη. Χρειαζόμαστε νέα εργαλεία που θα μας επιτρέπουν να αντιδρούμε γρήγορα και συλλογικά. Έτσι, κάθε φορά που θα έχουμε απέναντί μας μια νέα κρίση, θα μπορούμε να διασφαλίσουμε ότι η ενιαία αγορά μας θα παραμένει ανοικτή και ότι τα εμπορεύματα ζωτικής σημασίας θα παραμένουν διαθέσιμα για την προστασία των Ευρωπαίων πολιτών. Κι αυτό θα καταστεί εφικτό με το νέο μέσο έκτακτης ανάγκης για την ενιαία αγορά.»
Διαβάστε επίσης: Το νέο σχέδιο της ΕΕ για την ενεργειακή κρίση
Ο επίτροπος Εσωτερικής Αγοράς, κ. Τιερί Μπρετόν, δήλωσε σχετικά: «Στην αλληλουχία κρίσεων των τελευταίων ετών, εργαστήκαμε σκληρά για να διατηρήσουμε την ομαλή λειτουργία της ενιαίας αγοράς, να διατηρήσουμε ανοικτά τα σύνορα και τις αλυσίδες εφοδιασμού μας και να διασφαλίσουμε τη διαθεσιμότητα των προϊόντων και των υπηρεσιών που χρειάζονται οι πολίτες μας. Αλλά πρέπει να είμαστε καλύτερα προετοιμασμένοι να προβλέψουμε και να ανταποκριθούμε στην επόμενη κρίση. Αντί να βασίζεται σε ad hoc αυτοσχέδιες δράσεις, το μέσο έκτακτης ανάγκης για την ενιαία αγορά θα αποτελέσει διαρθρωτική απάντηση για τη διατήρηση της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων, των προσώπων και των υπηρεσιών σε αντίξοες περιστάσεις. Το μέσο έκτακτης ανάγκης για την ενιαία αγορά θα εξασφαλίσει καλύτερο συντονισμό με τα κράτη μέλη, θα συμβάλει στην πρόληψη και τον περιορισμό των επιπτώσεων μιας πιθανής κρίσης στη βιομηχανία και την οικονομία μας, και θα εφοδιάσει την Ευρώπη με εργαλεία που διαθέτουν οι διεθνείς εταίροι μας ενώ εμείς όχι.»
Το μέσο έκτακτης ανάγκης για την ενιαία αγορά συμπληρώνει άλλα νομοθετικά μέτρα της ΕΕ για τη διαχείριση κρίσεων, όπως ο μηχανισμός πολιτικής προστασίας της Ένωσης, καθώς και τους κανόνες της ΕΕ για συγκεκριμένους τομείς, για τις αλυσίδες εφοδιασμού ή για προϊόντα όπως προϊόντα που σχετίζονται με την υγεία, τους ημιαγωγούς ή την επισιτιστική ασφάλεια, που προβλέπουν ήδη στοχευμένα μέτρα αντιμετώπισης κρίσεων.
Οι τρόποι για τη διασφάλιση της ομαλής λειτουργίας
Θεσπίζει ισορροπημένο πλαίσιο διαχείρισης κρίσεων για τον εντοπισμό των διαφόρων απειλών για την ενιαία αγορά και για τη διασφάλιση της ομαλής λειτουργίας της με τους εξής τρόπους:
Δημιουργία αρχιτεκτονικής διαχείρισης κρίσεων για την ενιαία αγορά:
Ένας νέος μηχανισμός για την παρακολούθηση της ενιαίας αγοράς, τον προσδιορισμό διαφορετικών επιπέδων κινδύνου και τον συντονισμό κατάλληλης απόκρισης που περιλαμβάνει διάφορα στάδια — καταστάσεις επείγοντος χαρακτήρα, επαγρύπνησης και λειτουργίας έκτακτης ανάγκης. Πρώτον, το πλαίσιο σχεδιασμού για καταστάσεις έκτακτης ανάγκης επιτρέπει στην Επιτροπή και τα κράτη μέλη να δημιουργήσουν ένα δίκτυο συντονισμού και επικοινωνίας για την αύξηση της ετοιμότητας. Επιπλέον, όταν εντοπίζεται απειλή για την ενιαία αγορά, η Επιτροπή θα μπορεί να ενεργοποιεί την κατάσταση επαγρύπνησης. Τέλος, σε περίπτωση κρίσης με ευρύ αντίκτυπο στην ενιαία αγορά, το Συμβούλιο θα μπορεί να ενεργοποιεί την κατάσταση λειτουργίας έκτακτης ανάγκης. Θα συσταθεί συμβουλευτική ομάδα, αποτελούμενη από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη, για να αξιολογεί μια δεδομένη κατάσταση και να προτείνει τα καταλληλότερα μέτρα αντιμετώπισης. Θα διαδραματίσει ουσιαστικό ρόλο καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας.
Πρόταση νέων δράσεων για την αντιμετώπιση των απειλών για την ενιαία αγορά:
Στην κατάσταση επαγρύπνησης, τα κράτη μέλη, σε συνεργασία με την Επιτροπή, θα επικεντρωθούν στην παρακολούθηση των αλυσίδων εφοδιασμού στρατηγικά σημαντικών εμπορευμάτων και υπηρεσιών που έχουν προσδιοριστεί, καθώς και στη δημιουργία στρατηγικών αποθεμάτων σ’ αυτούς τους τομείς. Όταν ενεργοποιηθεί η κατάσταση λειτουργίας έκτακτης ανάγκης, η ελεύθερη κυκλοφορία στην ενιαία αγορά θα διατηρείται με την κατάρτιση μαύρης λίστας απαγορευμένων περιορισμών και, γενικότερα, με τον ενισχυμένο και γρήγορο έλεγχο των μονομερών περιορισμών. Η Επιτροπή μπορεί επίσης να συστήσει τα κράτη μέλη να διασφαλίζουν τη διαθεσιμότητα των αναγκαίων για την αντιμετώπιση κρίσεων εμπορευμάτων, διευκολύνοντας την επέκταση ή την αναπροσαρμογή της χρήσης γραμμών παραγωγής ή επιταχύνοντας τη χορήγηση αδειών. Τέλος, μπορεί επίσης να συστήσει στα κράτη μέλη να κατανέμουν με στοχευμένο τρόπο τα στρατηγικά αποθέματα που δημιουργήθηκαν κατά τη φάση επαγρύπνησης. Θα εφαρμοστούν επίσης νέοι κανόνες για τη διευκόλυνση των δημόσιων συμβάσεων για τα σχετικά εμπορεύματα και υπηρεσίες από την Επιτροπή εξ ονόματος των κρατών μελών, τόσο στην κατάσταση επαγρύπνησης όσο και στην κατάσταση λειτουργίας έκτακτης ανάγκης.
Δυνατότητα λήψης εξαιρετικών μέτρων σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης:
Σε έκτακτες περιστάσεις, και μόνο εφόσον έχει ήδη ενεργοποιηθεί κατάσταση λειτουργίας έκτακτης ανάγκης, η Επιτροπή μπορεί να κάνει χρήση εργαλείων για τα οποία απαιτείται χωριστό βήμα ενεργοποίησης. Στην περίπτωση αυτή, η Επιτροπή μπορεί να απευθύνει στους οικονομικούς φορείς στοχευμένα αιτήματα παροχής πληροφοριών, τα οποία μπορούν να καταστούν δεσμευτικά. Μπορεί επίσης να τους ζητά να αποδέχονται παραγγελίες με προτεραιότητα για προϊόντα που είναι αναγκαία για την αντιμετώπιση κρίσεων. Οι επιχειρήσεις πρέπει είτε να συμμορφώνονται με τα αιτήματα αυτά είτε να εξηγούν τους σοβαρούς λόγους που δικαιολογούν τυχόν άρνηση. Επιπλέον, η ταχύτερη διάθεση στην αγορά ορισμένων προϊόντων μέσω ταχύτερων δοκιμών και διαπίστευσης, μεταξύ άλλων μέσω της αξιολόγησης της συμμόρφωσης, θα εξασφαλίσει τη διαθεσιμότητά τους σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης. Οι κανόνες που επιτρέπουν τέτοιες παρεκκλίσεις καθορίζονται σε χωριστή πρόταση κανονισμού και πρόταση οδηγίας που συνοδεύουν τον κανονισμό για το SMEI και αφορούν την τροποποίηση των κανονιστικών καθεστώτων που καλύπτουν συγκεκριμένα προϊόντα.
Επόμενα βήματα
Οι προτάσεις θα συζητηθούν τώρα από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μετά την έγκρισή τους από τους συννομοθέτες, οι κανονισμοί θα τεθούν σε ισχύ την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή τους στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ιστορικό
Εδώ και 30 σχεδόν χρόνια, η ενιαία αγορά είναι το σημαντικότερο πλεονέκτημα της ΕΕ, καθώς προσφέρει βεβαιότητα, εύρος και ένα παγκόσμιο εφαλτήριο για τις εταιρείες μας, αλλά και ευρεία διαθεσιμότητα ποιοτικών προϊόντων και υπηρεσιών για τους καταναλωτές. Ωστόσο, σε πρόσφατες κρίσεις, και ιδίως τις πρώτες ημέρες της πανδημίας COVID-19, οι επιχειρήσεις και οι πολίτες υπέστησαν περιορισμούς εισόδου, διαταραχές του εφοδιασμού και έλλειψη προβλεψιμότητας των κανόνων, που κατακερμάτισαν την ενιαία αγορά. Οι ενδοενωσιακοί εξαγωγικοί περιορισμοί και οι ταξιδιωτικοί περιορισμοί, που θεσπίστηκαν για την αντιμετώπιση της πανδημίας αλλά, σε πολλές περιπτώσεις, ήταν πλημμελώς σχεδιασμένοι και δικαιολογημένοι για τον συγκεκριμένο σκοπό, διατάραξαν την ελεύθερη κυκλοφορία εμπορευμάτων, υπηρεσιών και προσώπων, προκαλώντας οικονομικό κόστος και καθυστερήσεις και παρεμποδίζοντας τη συνολική αντιμετώπιση της κρίσης.
Η δέσμη μέτρων για το μέσο έκτακτης ανάγκης για την ενιαία αγορά, που παρουσιάστηκε σήμερα, ακολουθεί τις εκκλήσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, το οποίο στα συμπεράσματά του της 1ης και 2ας Οκτωβρίου 2020 ανέφερε ότι η ΕΕ θα πρέπει να αντλήσει διδάγματα από την πανδημία COVID-19 και να αντιμετωπίσει τον εναπομείναντα κατακερματισμό, τους φραγμούς και τις αδυναμίες της ενιαίας αγοράς στην αντιμετώπιση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης. Σε απάντηση, η Επιτροπή ανακοίνωσε στην επικαιροποιημένη ανακοίνωση για τη βιομηχανική στρατηγική του Μαΐου 2021 ότι θα παρουσιάσει ένα ειδικό μέσο για τη διασφάλιση της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων, των υπηρεσιών και των προσώπων, καθώς και για μεγαλύτερη διαφάνεια και συντονισμό σε περιόδους κρίσης. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξέφρασε την ικανοποίησή του για το σχέδιο της Επιτροπής να παρουσιάσει ένα μέσο έκτακτης ανάγκης για την ενιαία αγορά και κάλεσε την Επιτροπή να το αναπτύξει ως νομικά δεσμευτικό διαρθρωτικό εργαλείο για τη διασφάλιση της ελεύθερης κυκλοφορίας των προσώπων, των εμπορευμάτων και των υπηρεσιών σε περίπτωση μελλοντικών κρίσεων. Πριν από την υποβολή της πρότασης, η Επιτροπή πραγματοποίησε εκτενείς διαβουλεύσεις, μεταξύ άλλων με τη δημοσίευση πρόσκλησης συγκέντρωσης στοιχείων και δημόσιας διαβούλευσης, καθώς και έρευνας των κρατών μελών, επιπλέον της διοργάνωσης μεγάλου εργαστηρίου με τα ενδιαφερόμενα μέρη και πολλών πιο στοχευμένων διαβουλεύσεων με τα ενδιαφερόμενα μέρη.
Ερωτήσεις και απαντήσεις
Γιατί είναι αναγκαίο ένα μέσο έκτακτης ανάγκης για την ενιαία αγορά;
Οι πρόσφατες κρίσεις, όπως η πανδημία COVID-19, κατέδειξαν τον τρόπο με τον οποίο τέτοια γεγονότα μπορούν να διαταράξουν την ενιαία αγορά, καθώς και τον βαθμό στον οποίο οι επιχειρήσεις και η ευρωπαϊκή οικονομία βασίζονται στην ομαλή λειτουργία της. Χάρη στην ευρωπαϊκή ενότητα και αλληλεγγύη, η ΕΕ μπόρεσε να αντιμετωπίσει αυτές τις κρίσεις και να αντεπεξέλθει επιτυχώς. Ωστόσο, οι κρίσεις αυτές τόνισαν και την ανάγκη για καλύτερη προετοιμασία της Ευρώπης έναντι πιθανών μελλοντικών κρίσεων, ιδίως αν συνυπολογιστούν οι συνεχιζόμενες επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και των συνακόλουθων φυσικών καταστροφών, καθώς και οι παγκόσμιες οικονομικές και γεωπολιτικές αστάθειες. Ειδικότερα, η προετοιμασία αυτή σημαίνει καλύτερη αντιμετώπιση των νέων εμποδίων στην ελεύθερη κυκλοφορία ή των ελλείψεων σε αγαθά και υπηρεσίες που είναι αναγκαία για την αντιμετώπιση κρίσεων, ζητήματα τα οποία μπορούν να επηρεάσουν τη λειτουργία της ενιαίας αγοράς. Για τον σκοπό αυτό, το SMEI προτείνει άρτια σχεδιασμένη εργαλειοθήκη που θα καθιστά εφικτή την ταχεία και αποτελεσματική απάντηση σε περίπτωση κρίσεων.
Ποια είναι η σχέση μεταξύ του SMEI και άλλων μέσων της ΕΕ για την αντιμετώπιση κρίσεων;
Διάφορες νομικές πράξεις της ΕΕ θεσπίζουν διατάξεις που αφορούν τη διαχείριση κρίσεων εν γένει, όπως για παράδειγμα ο μηχανισμός πολιτικής προστασίας της Ένωσης. Το SMEI, σε περίπτωση ενεργοποίησής του, θα εστιάζεται στην άρση των εμποδίων και στη διατήρηση της ελεύθερης κυκλοφορίας αγαθών, υπηρεσιών και προσώπων, καθώς και στη διασφάλιση της διαθεσιμότητας κρίσιμων προϊόντων στην ενιαία αγορά. Μ’ αυτόν τον τρόπο, θα συμπληρώνει άλλα ενωσιακά πλαίσια και πρόσφατα εκδοθείσες προτάσεις της Επιτροπής, που θεσπίζουν πιο στοχευμένα μέτρα για ορισμένες πτυχές της διαχείρισης κρίσεων ή που αφορούν συγκεκριμένους τομείς, όπως π.χ. η Αρχή Ετοιμότητας και Αντιμετώπισης Καταστάσεων Έκτακτης Υγειονομικής Ανάγκης (HERA), το σχέδιο έκτακτης ανάγκης για τη διασφάλιση του εφοδιασμού τροφίμων και της επισιτιστικής ασφάλειας και η ευρωπαϊκή πράξη για τα μικροκυκλώματα.
Ποια είναι τα κύρια μέτρα του SMEI;
Στόχος του SMEI είναι η δημιουργία μιας ολοκληρωμένης αρχιτεκτονικής για την αντιμετώπιση κρίσεων, προσαρμοσμένης στα διάφορα επίπεδα επιπτώσεων στην ενιαία αγορά. Η αρχιτεκτονική αυτή θα διαρθρώνεται γύρω από τις ακόλουθες βασικές συνιστώσες:
-μια συμβουλευτική ομάδα·
-ένα πλαίσιο για τον σχεδιασμό έκτακτης ανάγκης·
-ένα πλαίσιο λειτουργίας επαγρύπνησης για την ενιαία αγορά·
-ένα πλαίσιο λειτουργίας έκτακτης ανάγκης για την ενιαία αγορά.
Ποιος είναι ο ρόλος της συμβουλευτικής ομάδας και πώς θα συσταθεί;
Ο ρόλος της συμβουλευτικής ομάδας είναι να συμβουλεύει την Επιτροπή σχετικά με τα κατάλληλα μέτρα για την πρόληψη ή την αντιμετώπιση των επιπτώσεων μιας απειλής διατάραξης ή μιας κρίσης στην ενιαία αγορά, εξασφαλίζοντας παράλληλα επαρκή συντονισμό. Ειδικότερα, η συμβουλευτική ομάδα θα επικουρεί την Επιτροπή όταν αξιολογεί την έκταση της απειλής ή της κρίσης και την ανάγκη ενεργοποίησης των λειτουργιών επαγρύπνησης ή έκτακτης ανάγκης για την ενιαία αγορά, αντίστοιχα. Θα αναλύει επίσης τις σχετικές πληροφορίες που συγκεντρώνουν τα κράτη μέλη ή η Επιτροπή ή που προέρχονται από οικονομικούς φορείς.
Η συμβουλευτική ομάδα προεδρεύεται από την Επιτροπή και απαρτίζεται από έναν εκπρόσωπο ανά κράτος μέλος. Εκπρόσωποι άλλων μέσων σχετικών με την αντιμετώπιση κρίσεων, όπως το συμβούλιο της HERA ή οι ολοκληρωμένες ρυθμίσεις για την πολιτική αντιμετώπιση κρίσεων (IPCR), το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, τα κράτη του ΕΟΧ ή οι οικονομικοί φορείς και οι οργανώσεις ενδιαφερομένων, θα μπορούσαν να κληθούν να συμμετάσχουν ως παρατηρητές.
Ποια μέτρα προβλέπονται στο πλαίσιο του σχεδιασμού έκτακτης ανάγκης;
Υπό κανονικές συνθήκες, κατά τις οποίες κανένα αιφνίδιο γεγονός δεν είναι πιθανό να διαταράξει σοβαρά την ενιαία αγορά, οι δυνάμεις της αγοράς διασφαλίζουν τη λειτουργία των επιχειρήσεων και της ενιαίας αγοράς. Ωστόσο, το πλαίσιο του σχεδιασμού έκτακτης ανάγκης δίνει στην Επιτροπή τη δυνατότητα να λαμβάνει ανά πάσα στιγμή διάφορα μέτρα με σκοπό την προετοιμασία έναντι πιθανών κρίσεων, χωρίς να απαιτείται ειδική ενεργοποίηση.
Τα μέτρα αυτά περιλαμβάνουν τη δυνατότητα εκπόνησης πρωτοκόλλων αντιμετώπισης κρίσεων και την επικοινωνία σε καταστάσεις κρίσης, την παροχή κατάρτισης και προσομοιώσεων για τους αρμόδιους υπαλλήλους των κρατών μελών, καθώς και τη θέσπιση συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης για τυχόν συμβάντα που θα μπορούσαν να διαταράξουν τη λειτουργία της ενιαίας αγοράς και τα οποία θα πρέπει να αναφέρονται από τα κράτη μέλη.
Τι είναι η λειτουργία επαγρύπνησης και ποια μέτρα προβλέπει;
Στο πλαίσιο του SMEI, η λειτουργία επαγρύπνησης μπορεί να ενεργοποιηθεί όταν υπάρχει απειλή σημαντικής διαταραχής στην παροχή αγαθών ή υπηρεσιών στρατηγικής σημασίας, η οποία μπορεί να κλιμακωθεί μετεξελισσόμενη σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης για την ενιαία αγορά.
Ένα από τα κύρια μέτρα που προβλέπονται στο πλαίσιο της λειτουργίας επαγρύπνησης είναι η παρακολούθηση από τα κράτη μέλη των αλυσίδων εφοδιασμού στρατηγικά σημαντικών αγαθών και υπηρεσιών. Επιπλέον, η πρόταση παρέχει ένα πλαίσιο για τη δημιουργία στρατηγικών αποθεμάτων σ’ αυτούς τους τομείς. Για τον σκοπό αυτό, η Επιτροπή θα προσδιορίζει πρώτα τα αγαθά για τα οποία ενδέχεται να είναι αναγκαία η δημιουργία αποθεμάτων. Μπορεί επίσης να ζητά από τα κράτη μέλη πληροφορίες σχετικά με τα δικά τους αποθέματα, να συντονίζει τις προσπάθειές τους, να ανταλλάσσει πληροφορίες και να καταρτίζει καταλόγους στόχων. Εάν αυτοί οι ενδεικτικοί στόχοι δεν επιτευχθούν, αλλά οι κρίσιμες περιστάσεις το απαιτούν, η Επιτροπή μπορεί επίσης να εκδώσει εκτελεστική πράξη με την οποία θα απαιτεί από ένα ή περισσότερα κράτη μέλη να δημιουργήσουν αποθέματα. Τα αποθέματα των οικονομικών φορέων θα εξετάζονται καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας.
Τι είναι η λειτουργία έκτακτης ανάγκης και ποια μέτρα προβλέπει;
Η λειτουργία έκτακτης ανάγκης για την ενιαία αγορά μπορεί να ενεργοποιηθεί σε περίπτωση που μια κρίση έχει εκτεταμένες επιπτώσεις στην ενιαία αγορά οι οποίες διαταράσσουν σοβαρά την ελεύθερη κυκλοφορία στην εν λόγω αγορά ή τη λειτουργία των αλυσίδων εφοδιασμού που είναι απαραίτητες για τις κοινωνικές και οικονομικές δραστηριότητες.
Η λειτουργία έκτακτης ανάγκης καθορίζει τις αρχές που πρέπει να τηρούνται από τα κράτη μέλη με σκοπό τη διευκόλυνση και, αν απαιτείται, την αποκατάσταση της ελεύθερης κυκλοφορίας, ενώ παράλληλα απαγορεύει στα κράτη μέλη να θεσπίζουν ειδικούς περιορισμούς στην ελεύθερη κυκλοφορία αγαθών και υπηρεσιών που είναι αναγκαία για την αντιμετώπιση κρίσεων, εκτός εάν πρόκειται για δικαιολογημένο μέτρο έσχατης ανάγκης. Στο πλαίσιο των προσπαθειών για τη βελτίωση της διαφάνειας, τα κράτη μέλη θα πρέπει επίσης να κοινοποιούν τυχόν νέους περιορισμούς το συντομότερο δυνατόν και να δημιουργούν ενιαία σημεία επαφής για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις. Η Επιτροπή θα είναι επίσης σε θέση να διευκολύνει τις δημόσιες συμβάσεις για αγαθά που είναι αναγκαία για την αντιμετώπιση κρίσεων, κατόπιν αιτήματος των κρατών μελών να το πράξει εξ ονόματός τους. Επιπλέον, η Επιτροπή μπορεί να συστήσει στα κράτη μέλη να διασφαλίσουν τη διαθεσιμότητα αγαθών και υπηρεσιών που είναι αναγκαία για την αντιμετώπιση κρίσεων, διευκολύνοντας την επέκταση ή την αναπροσαρμογή των γραμμών παραγωγής ή επιταχύνοντας τη χορήγηση αδειών για τα εν λόγω αγαθά. Τέλος, η Επιτροπή έχει τη δυνατότητα να συστήσει στα κράτη μέλη να διευκολύνουν τη στοχευμένη κατανομή των στρατηγικών αποθεμάτων.
Ποια είναι τα μέτρα διπλής ενεργοποίησης που προβλέπονται στο πλαίσιο της λειτουργίας έκτακτης ανάγκης;
Η λειτουργία έκτακτης ανάγκης προβλέπει επίσης πρόσθετα έκτακτα μέτρα, τα οποία μπορούν να ενεργοποιηθούν μόνο βάσει αυστηρότερων διαδικαστικών απαιτήσεων. Για τον σκοπό αυτό, η Επιτροπή πρέπει να τα ενεργοποιήσει μέσω περαιτέρω εκτελεστικής πράξης της, μετά την ενεργοποίηση της λειτουργίας έκτακτης ανάγκης (η λεγόμενη «διπλή ενεργοποίηση»). Τα μέτρα αυτά θα λαμβάνονται πάντα κατόπιν διαβούλευσης με τον σχετικό κλάδο και αφού υποβληθεί προαιρετικό αίτημα. Η διπλή ενεργοποίηση θα διασφάλιζε τους κατάλληλους ελέγχους και ισορροπίες, μεριμνώντας παράλληλα ότι τα μέτρα αυτά θα εφαρμόζονται μόνο ως έσχατη λύση.
Τα εν λόγω μέτρα περιλαμβάνουν τη δυνατότητα της Επιτροπής να ζητά πληροφορίες από τους οικονομικούς φορείς με δεσμευτική απόφαση. Περιλαμβάνουν επίσης τη δυνατότητα της Επιτροπής να καλεί τις επιχειρήσεις να αποδέχονται παραγγελίες με προτεραιότητα για αγαθά που είναι αναγκαία για την αντιμετώπιση κρίσεων και, σε εξαιρετικές περιπτώσεις, να απαιτεί από τις επιχειρήσεις είτε να συμμορφώνονται με τα εν λόγω αιτήματα είτε να εξηγούν τους σοβαρούς λόγους για τους οποίους τα αρνούνται. Περιλαμβάνουν επίσης στοχευμένες παρεκκλίσεις από την εναρμονισμένη νομοθεσία για τα προϊόντα.
Πώς θα ενεργοποιούνται και θα απενεργοποιούνται οι λειτουργίες επαγρύπνησης και έκτακτης ανάγκης;
Η Επιτροπή, επικουρούμενη από τη συμβουλευτική ομάδα του SMEI, μπορεί να ενεργοποιήσει τη λειτουργία επαγρύπνησης για την ενιαία αγορά όταν διαπιστώνει ότι πληρούνται τα σχετικά κριτήρια. Για τον σκοπό αυτό, θα πρέπει να εκδώσει εκτελεστική πράξη της Επιτροπής, με την οποία θα ενεργοποιείται η λειτουργία επαγρύπνησης για μέγιστο διάστημα έξι μηνών, με δυνατότητα παράτασης ή απενεργοποίησης. Η εκτελεστική πράξη της Επιτροπής θα υπόκειται στη διαδικασία εξέτασης στο πλαίσιο της επιτροπολογίας[1].
Η Επιτροπή, επικουρούμενη από τη συμβουλευτική ομάδα, μπορεί επίσης να προτείνει στο Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης να ενεργοποιήσει τη λειτουργία έκτακτης ανάγκης για την ενιαία αγορά όταν διαπιστώνει ότι πληρούνται τα σχετικά κριτήρια. Για την ενεργοποίηση της λειτουργίας έκτακτης ανάγκης απαιτείται εκτελεστική πράξη του Συμβουλίου, η οποία εκδίδεται μέσω της διαδικασίας ψηφοφορίας με ειδική πλειοψηφία, η οποία δικαιολογείται από τον έκτακτο χαρακτήρα της κρίσης και από τα εργαλεία για την αντιμετώπισή της. Στη συνέχεια, η λειτουργία έκτακτης ανάγκης θα πρέπει να ενεργοποιηθεί για περίοδο έξι μηνών, με δυνατότητα παράτασης ή απενεργοποίησης, ανάλογα με τις περιστάσεις.
Πώς θα τροποποιήσει το SMEI την εναρμονισμένη νομοθεσία για τα προϊόντα ώστε να ενισχυθεί η αντιμετώπιση κρίσεων;
Η δέσμη μέτρων για το SMEI περιλαμβάνει πρόταση κανονισμού και οδηγία που αποσκοπούν στην τροποποίηση των εναρμονισμένων κανόνων που θεσπίζονται από διάφορα υφιστάμενα τομεακά πλαίσια της ΕΕ. Επί του παρόντος, τα πλαίσια αυτά δεν προβλέπουν τη δυνατότητα παρέκκλισης από τους εναρμονισμένους κανόνες σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης. Οι νέες προτάσεις αποσκοπούν στην εισαγωγή αυτής της δυνατότητας με την τροποποίηση 14 οδηγιών και 5 κανονισμών. Αυτοί οι 19 τομείς προϊόντων περιλαμβάνουν, για παράδειγμα, τον μηχανολογικό εξοπλισμό, τα λιπάσματα και τα κατασκευαστικά υλικά.
Οι τροποποιήσεις που αποσκοπεί να εισαγάγει η παρούσα πρόταση στα σχετικά πλαίσια καλύπτουν τις ακόλουθες πτυχές:
-κατά προτεραιότητα αξιολόγηση της συμμόρφωσης προϊόντων που χαρακτηρίζονται ως αναγκαία για την αντιμετώπιση κρίσεων από τους κοινοποιημένους οργανισμούς·
-δυνατότητα των εθνικών αρμόδιων αρχών να εκδίδουν προσωρινές άδειες για προϊόντα που είναι αναγκαία για την αντιμετώπιση κρίσεων και τα οποία δεν έχουν υποβληθεί στις τυποποιημένες διαδικασίες αξιολόγησης της συμμόρφωσης υπό ορισμένες προϋποθέσεις·
-δυνατότητα των κατασκευαστών να βασίζονται σε σχετικά διεθνή και εθνικά πρότυπα σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης, εάν δεν υπάρχουν εναρμονισμένα πρότυπα και εάν τα εναλλακτικά πρότυπα εξασφαλίζουν ισοδύναμο επίπεδο ασφάλειας·
-δυνατότητα της Επιτροπής να εκδίδει μέσω κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων προαιρετικές ή υποχρεωτικές κοινές τεχνικές προδιαγραφές για προϊόντα που είναι αναγκαία για την αντιμετώπιση κρίσεων·
-απόδοση προτεραιότητας στις δραστηριότητες εποπτείας της αγοράς για αγαθά που είναι αναγκαία για την αντιμετώπιση κρίσεων.
Μπορείτε να αναφέρετε ενδεικτικά περιπτώσεις κατά τις οποίες θα είχατε χρησιμοποιήσει αυτό το μέσο στο παρελθόν, εάν υπήρχε τότε;
Κατά τη διάρκεια της κρίσης COVID-19 θα μπορούσαν να είχαν χρησιμοποιηθεί διάφορες διατάξεις του SMEI.
Πρώτον, εάν το μέσο αυτό είχε τεθεί σε εφαρμογή, θα είχε παράσχει έναν συντονιστικό μηχανισμό με έμφαση στον αντίκτυπο της κρίσης στην ενιαία αγορά. Ο μηχανισμός αυτός θα είχε εξορθολογίσει τον συντονισμό μεταξύ της Επιτροπής και των κρατών μελών όσον αφορά την ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων, των υπηρεσιών και των προσώπων. Για παράδειγμα, θα είχε δώσει τη δυνατότητα για ταχεία αντίδραση και απάντηση σε μέτρα όπως οι ενδοενωσιακοί περιορισμοί στις εξαγωγές μέσων ατομικής προστασίας, όπως οι μάσκες και τα γάντια, εμποδίζοντας τα κράτη μέλη να λάβουν μέτρα που θα επιδείνωναν περαιτέρω τις ελλείψεις των εν λόγω προϊόντων. Επιπλέον, τα μέσα ατομικής προστασίας θα μπορούσαν να είχαν διατεθεί στην αγορά ταχύτερα και σε μεγαλύτερη ποσότητα, χωρίς να υποβαθμίζονται οι απαιτήσεις ασφάλειας.
Χάρη στις διατάξεις για τη διαφάνεια, το SMEI θα είχε δώσει στην Επιτροπή και στους οικονομικούς φορείς ακριβή εικόνα των τυχόν περιορισμών στην ελεύθερη κυκλοφορία, επιτρέποντάς τους να εξοικονομήσουν πόρους για την αναζήτηση πληροφοριών και κόστος συμμόρφωσης. Οι οικονομικοί φορείς θα μπορούσαν να έχουν λάβει επαρκείς πληροφορίες σχετικά με τους περιορισμούς της ελεύθερης κυκλοφορίας και τη διοικητική συνδρομή για τη συμμόρφωση με τις διατυπώσεις.
Θα ήταν σαφέστερο για τα κράτη μέλη ποιους ταξιδιωτικούς περιορισμούς δεν θα έπρεπε να εφαρμόσουν κατά τη διάρκεια της πανδημίας (π.χ. ταξιδιωτικούς περιορισμούς για τους εργαζομένους στον τομέα της υγείας, τους παρόχους υπηρεσιών υγείας, τους εργαζομένους και τους εκπροσώπους των επιχειρήσεων που συμμετέχουν στην παραγωγή εξοπλισμού ατομικής προστασίας, το προσωπικό των κοινοποιημένων οργανισμών που πρέπει να διενεργούν διασυνοριακούς ελέγχους συμμόρφωσης). Η Επιτροπή θα μπορούσε να είχε ζητήσει από τα κράτη μέλη να άρουν τους μη συμμορφούμενους ταξιδιωτικούς περιορισμούς στο πλαίσιο ταχείας διαδικασίας. Η Επιτροπή θα μπορούσε επίσης να είχε εκδώσει υποδείγματα βεβαίωσης που να πιστοποιεί ότι οι σχετικοί εργαζόμενοι, πάροχοι υπηρεσιών και εκπρόσωποι επιχειρήσεων συμμετέχουν στην παραγωγή αγαθών ή στην παροχή υπηρεσιών αναγκαίων για την αντιμετώπιση κρίσεων, διευκολύνοντας τη διασυνοριακή εργασία, παροχή υπηρεσιών και παραγωγή. Με τον τρόπο αυτό, οι εργαζόμενοι στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης θα μπορούσαν να ταξιδεύουν στα κράτη μέλη που εξαρτώνται από μεθοριακούς ή διασυνοριακούς εργαζομένους και παρόχους υπηρεσιών, και η κρίση στον τομέα της δημόσιας υγείας θα μπορούσε να είχε αντιμετωπιστεί με καταλληλότερο τρόπο.
![ot.gr](/wp-content/themes/whsk_otgr/common/imgs/fav.ico/favicon-32x32.png)
![ot.gr](/wp-content/themes/whsk_otgr/common/imgs/fav.ico/favicon-32x32.png)
Latest News
![Google: Τι εξετάζουν οι ΗΠΑ για να σπάσουν το μονοπώλιο της εταιρείας](https://www.ot.gr/wp-content/uploads/2023/05/pichai-768x561-1-600x438.jpg)
Πώς οι ΗΠΑ σχεδιάζουν να σπάσουν το μονοπώλιο της Google- Τα σενάρια
Μάχη γιγάντων – ΗΠΑ εναντίον Google και στο βάθος… διάλυση
![Βρετανία: Μικρότερη από την αναμενόμενη η άνοδος του πληθωρισμού](https://www.ot.gr/wp-content/uploads/2024/02/bank_of_england_2d_ryanking999-100804672-large-1024x576-1-768x432-1-600x338.jpg)
«Τσίμπησε» ο πληθωρισμός στη Βρετανία τον Ιούλιο - Ο ρόλος της Τέιλορ Σουίφτ
Οι αναλυτές προέβλεπαν ότι ο πληθωρισμός στη Βρετανία θα ενισχυόταν στο 2,3% από 2% που ήταν τον περασμένο Ιούνιο
![Επιτόκια: Πώς η άνοδος των μισθών στη Γερμανία υποσκάπτει τη μείωση](https://www.ot.gr/wp-content/uploads/2024/04/lagarde-1-600x401.jpg)
Τα επιτόκια, η ΕΚΤ και οι αυξήσεις μισθών στη Γερμανία - Τι θα συμβεί τον Σεπτέμβριο
Τι πιστεύει η επικεφαλής της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ και πού έχει φτάσει η ψαλίδα μεταξύ μισθών και...πληθωρισμού απληστίας
![Mars: Έκλεισε η συμφωνία για την εξαγορά της Kellanova](https://www.ot.gr/wp-content/uploads/2021/05/pringles-600x400.jpg)
Νέο mega-deal στα τρόφιμα - Έκλεισε η εξαγορά της Kellanova από τη Mars
H εταιρεία ετερογενών δραστηριοτήτων Mars σχεδιάζει να εξαγοράσει την εταιρεία των Pringles έναντι 29 δισεκατομμυρίων δολαρίων
![UBS: Εξέπληξαν τα αποτελέσματα – Κέρδη 1,1 δισ. δολ. στο τρίμηνο](https://www.ot.gr/wp-content/uploads/2023/03/2023-03-29T102407Z_569715622_RC2L30A0RZDU_RTRMADP_5_GLOBAL-BANKS-UBS-600x403.jpg)
Εξέπληξαν τα οικονομικά αποτελέσματα της UBS - Κέρδη 1,1 δισ. δολ. στο τρίμηνο
Πρόκειται για τα πρώτα αποτελέσματα μετά την ολοκλήρωση της επίσημης νομικής συγχώνευσης της UBS με την Credit Suisse
![Νέα Ζηλανδία: Μείωση- έκπληξη στα επιτόκια](https://www.ot.gr/wp-content/uploads/2024/08/newzealand-600x383.png)
Μείωση- έκπληξη στα επιτόκια της Νέας Ζηλανδίας
Η κεντρική τράπεζα στη Νέα Ζηλανδία εκτιμά ότι ο πληθωρισμός έχει τεθεί υπό έλεγχο
![Ίλον Μασκ: Η κόντρα με τον Τιερί Μπρετόν και η δυσαρέσκεια της Κομισιόν](https://www.ot.gr/wp-content/uploads/2024/08/P057763-620822-750x375-1-600x300.jpg)
Η κόντρα Μασκ - Μπρετόν και η δυσαρέσκεια της Κομισιόν
Η προειδοποίηση του Επιτρόπου Εσωτερικής Αγοράς προς τον Ίλον Μασκ προκάλεσε την έντονη αντίδραση των Βρυξελλών
![Starbucks: Γιατί έδιωξαν κακήν κακώς τον νέο CEO](https://www.ot.gr/wp-content/uploads/2024/08/2023-11-03T000000Z_1110147989_MT1ABCPR874433003_RTRMADP_3_ABACA-PRESS-scaled-e1723564396788-600x367.jpg)
Γιατί τα Starbucks έδιωξαν κακήν κακώς τον νέο CEO
Μόλις ένα χρόνο κράτησε η θητεία του Λάξμαν Ναρασιμχάν στα ηνία της Starbucks, μια χρονιά που η εταιρεία είδε τις πωλήσεις της να υστερούν έναντι του ανταγωνισμού
![Βασιλιάς Κάρολος: Πρώιμα χαρτονομίσματα με την αποτύπωση του σε δημοπρασία](https://www.ot.gr/wp-content/uploads/2024/08/king-charles-600x418.jpg)
Βασιλιάς Κάρολος: Πρώιμα χαρτονομίσματα με την αποτύπωση του σε δημοπρασία
Το έσοδα από την δημοπρασία των χαρτονομισμάτων με την απεικόνιση του Βασιλιά Καρόλου διατέθηκαν σε δημοπρασία
![Καφές: Φαρμάκι η τιμή του – Πότε θα μειωθεί](https://www.ot.gr/wp-content/uploads/2024/02/coffee-beans-2258839_1280-600x375.jpg)
Καφές «φαρμάκι» – Γιατί αυξάνεται η τιμή του, πότε θα μειωθεί
Οι Χούθι, οι Βρυξέλλες και η κλιματική αλλαγή απογειώνουν την τιμή του καφέ