![Η δημοκρατία παραμένει ευάλωτη παρά την καλή χρονιά](https://www.ot.gr/wp-content/uploads/2022/10/democracy_am.png)
Ο Αριστοτέλης έλεγε ότι υπάρχουν τρεις καλές μορφές διακυβέρνησης – βασιλεία, αριστοκρατία και ορθή δημοκρατία,– στις οποίες οι κυβερνώντες ενεργούν για το κοινό όφελος. Και υπάρχουν τρεις κακές μορφές διακυβέρνησης όπου οι κυβερνώντες ενεργούν μόνοι τους: τυραννία, την ολιγαρχία και τη μη ορθή δημοκρατία (σ.σ. στο κείμενο αναφέρεται δημαγωγία) . Ο αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος υποστήριξε ότι τα τελευταία είναι διαστροφές του πρώτου.
Αυτό είναι ένα χρήσιμο πλαίσιο για να εξετάσει κανείς πόσο υγιείς είναι οι κυβερνήσεις στον κόσμο σήμερα. Οι πλούσιες δημοκρατίες αντιμετωπίζουν δύο κύριες απειλές: μια εξωτερική από αυτοκρατορίες, όπως η Κίνα. και μια εσωτερική από δημαγωγούς.
Αυτή τη στιγμή οι δημοκρατίες φαίνονται σαν να κερδίζουν τον αγώνα. Τόσο οι αυταρχικοί όπως ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ όσο και οι δημαγωγοί όπως ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ είχαν μια κακή χρονιά. Μόλις την περασμένη εβδομάδα ο πρόεδρος του Περού συνελήφθη αφού προσπάθησε να διαλύσει το κοινοβούλιο και η Γερμανία απέτρεψε ένα σχέδιο πραξικοπήματος.
Αυτό σηματοδοτεί μια έντονη αντίθεση με την τάση νωρίτερα φέτος, όταν ο αρθρογράφος των Financial Times, Γκίντεον Ράχμαν, δημοσίευσε το «The Age of the Strongman: How the Cult of the Leader Threatens Democracy Around the World».
Με βάση αυτό, οι δημοκράτες δεν πρέπει να επιτρέψουν στον εαυτό τους τίποτα περισσότερο από ένα ειρωνικό χαμόγελο. Η παγκόσμια οικονομία αντιμετωπίζει μια δύσκολη δεκαετία. Εν τω μεταξύ, η κλιματική αλλαγή θα απελευθερώσει μεγαλύτερα κύματα μετανάστευσης. Ο συνδυασμός δημιουργεί ένα τέλειο τρυβλίο Πέτρι για να ανθίσουν οι εθνικιστές δημαγωγοί και οι αυταρχικοί.
Η αυταρχικότητα δεν λειτουργία
Στο τέλος του 2021, τα πράγματα έμοιαζαν πολύ διαφορετικά. Η Κίνα είχε ανακάμψει από την πανδημία Covid-19 πιο γρήγορα από τις περισσότερες χώρες και η οικονομία της φαινόταν προορισμένη να ξεπεράσει γρήγορα την αμερικανική. Η Λαϊκή Δημοκρατία φαινόταν σε καλό δρόμο για να ασκήσει μεγαλύτερη γεωπολιτική ηγεσία μετά τη χαοτική αποχώρηση του προέδρου των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν από το Αφγανιστάν. Εν τω μεταξύ, δεξιοί εθνικιστές πολιτικοί στη Δύση επαίνεσαν τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν για την παροχή ενός μοντέλου για τη σκληρή ηγεσία που έλεγαν ότι χρειάζονται οι χώρες τους.
Μετά από μια κατακλυσμιαία χρονιά για τον Πούτιν και μια κακή για τον Κινέζο ομόλογό του Σι Τζινπίνγκ, η απολυταρχία δεν είναι πλέον ένα τόσο ελκυστικό μοντέλο. Η Ρωσία κλονίζεται μετά από μια σειρά στρατιωτικών αποτυχιών στα χέρια της πολύ μικρότερης αλλά δημοκρατικής Ουκρανίας. Η οικονομία της Κίνας υποφέρει από αυτοτραυματισμούς, συμπεριλαμβανομένης της κάποτε προαναγγελθείσας πολιτικής μηδενικής Covid. Οι άνευ προηγουμένου πρόσφατες διαμαρτυρίες, οι οποίες περιλάμβαναν εκκλήσεις ορισμένων διαδηλωτών να παραιτηθεί ο Σι, φαίνεται ότι έπεισαν την Κίνα να χαλαρώσει τους ελέγχους. Αλλά ακόμη και αυτό είναι γεμάτο κινδύνους δεδομένης της κακής προστασίας του πληθυσμού από τον ιό. Η κινεζική οικονομία είναι απίθανο να ξεπεράσει την αμερικανική σύντομα.
Μετά την τυραννία του Μάο Τσε Τουνγκ, η Λαϊκή Δημοκρατία μεταρρυθμίστηκε για να γίνει κάτι μεταξύ ολιγαρχίας και αριστοκρατίας, σύμφωνα με τον ορισμό του Αριστοτέλη. Μια μικρή ομάδα ανθρώπων, πολλοί επιλεγμένοι για τις δυνατότητές τους, διοικούσαν τη χώρα προς το συμφέρον του Κομμουνιστικού Κόμματος και του λαού. Όμως ο Σι έχει μετατρέψει την Κίνα σε μονοπρόσωπη κυριαρχία.
Οι αυταρχικοί τείνουν να κάνουν λάθη – και να επιμένουν στα λάθη τους για μεγάλο χρονικό διάστημα – γιατί είναι επικίνδυνο να τους εναντιωθείς. Εξουδετερώνουν επίσης τη δημιουργική σκέψη που κρατά τις οικονομίες ζωντανές.
Η Ρωσία παραμένει απειλή, ιδίως λόγω των πυρηνικών της όπλων. Και η Κίνα εξακολουθεί να είναι μια τρομερή πρόκληση και μια απειλή για την Ταϊβάν. Αλλά κανένας από τους δύο δεν είναι πλέον σε θέση να προβάλει ένα νικητήριο μοντέλο στον υπόλοιπο κόσμο.
Δεν λειτουργία ούτε η δημαγωγία
Ο πιο απειλητικός δημαγωγός του κόσμου, ο Τραμπ, έχει βυθιστεί σε νομικά προβλήματα. Οι υποψήφιοι που υποστήριξε στις πρόσφατες ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ είχαν κακή απόδοση. Δεν είναι εκτός σκηνής και ζήτησε την αναστολή των συνταγματικών κανόνων νωρίτερα αυτό το μήνα. Αλλά οι πιθανότητες του Τραμπ να επιστρέψει ως πρόεδρος των ΗΠΑ έχουν μειωθεί.
Εν τω μεταξύ, το εκλογικό σώμα της Βραζιλίας έδιωξε τον Πρόεδρο Ζαΐρ Μπολσονάρου εν μέρει λόγω της αναποτελεσματικής του πολιτικής για την Covid-19. Απέναντι από τον Ατλαντικό, ο Μπόρις Τζόνσον, του οποίου η ρητορική βοήθησε να πειστούν οι Βρετανοί να υποστηρίξουν ένα αυτοτραυματιζόμενο Brexit, παραιτήθηκε από την πρωθυπουργία. Η διάδοχός του, Λιζ Τρας, άντεξε μόνο έξι εβδομάδες αφού οι χρηματοπιστωτικές αγορές τορπίλισαν τον συνδυασμό λαϊκιστικών φορολογικών περικοπών και αυξήσεων δαπανών.
Οι δημαγωγοί φαίνονται συνήθως πιο ελκυστικοί όταν είναι στην αντιπολίτευση, όταν υπόσχονται στον κόσμο, παρά στην εξουσία, όταν συχνά παλεύουν να πραγματοποιήσουν. Ο νηφάλιος νέος πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου, Rishi Sunak, είναι ένα αντίδοτο στη δημαγωγία. Εν τω μεταξύ, ο Εμανουέλ Μακρόν απέκρουσε την πρόκληση της δημαγωγού Μαρίν Λεπέν να κερδίσει μια δεύτερη θητεία ως Γάλλος πρόεδρος. Η 19χρονη κυριαρχία του Τούρκου Προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην εξουσία είναι ασταθής στις εκλογές του επόμενου έτους λόγω του οικονομικού χάους που έχει επιφέρει στη χώρα.
Η εκλογή της Τζόρτζια Μελόνι ως πρωθυπουργού της Ιταλίας μπορεί να φαίνεται εξαίρεση σε αυτή την τάση. Αλλά δεν είναι ταραχοποιός, τουλάχιστον σε οικονομικά θέματα. Οι πραγματικοί Ιταλοί δημαγωγοί είναι οι εταίροι της στον συνασπισμό, Ματέο Σαλβίνι και Σίλβιο Μπερλουσκόνι, οι οποίοι και οι δύο απέδωσαν άσχημα στις εκλογές.
Η νοηματική κρίση
Η ύφεση, το χρέος και ο πληθωρισμός τα επόμενα χρόνια θα δημιουργήσουν προβλήματα για τις εκλεγμένες δημοκρατικές κυβερνήσεις, αλλά και για την εξυπηρέτηση αυταρχικών και δημαγωγών. Οι άνθρωποι θα μπουν στον πειρασμό να πιστέψουν ότι το γρασίδι είναι πιο πράσινο στην άλλη πλευρά του γηπέδου.
Ως εκ τούτου, υπάρχουν κάποιες ενδείξεις ότι οι ψηφοφόροι εκτιμούν τις ικανότητες αντί για ψεύτικες υποσχέσεις όταν τα πράγματα γίνονται πραγματικά δύσκολα. Αυτό επέλεξαν τελικά οι σύγχρονοι Έλληνες το 2019, μετά από χρόνια δημαγωγίας τόσο της αριστερής όσο και της δεξιάς κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης της χώρας.
Η μεγαλύτερη πρόκληση για τους υπερασπιστές της δημοκρατίας μπορεί να είναι ότι πολλοί άνθρωποι αισθάνονται ότι η ζωή τους δεν έχει νόημα καθώς οι παραδοσιακές κοινότητες διαλύονται, οι μετανάστες φτάνουν στις χώρες τους και η τεχνολογία καταστρέφει θέσεις εργασίας υψηλού επιπέδου.
Οι ισχυροί έχουν μια έτοιμη απάντηση σε αυτή την κρίση ταυτότητας: τις λεγόμενες «παραδοσιακές αξίες», τη θρησκεία ή τον εθνικισμό, και συχνά έναν συνδυασμό όλων αυτών. Ο Πούτιν και ο Τραμπ απευθύνουν έκκληση σε όλους αυτούς. Εν τω μεταξύ, ο Σι εντείνει την εθνικιστική ρητορική . Συνθήματα όπως το «Make America Great Again» και η διαδήλωση του Brexit που φωνάζουν «Take Back Control» φτάνουν βαθιά στα συναισθήματα των ανθρώπων.
Αντίθετα, η φιλελεύθερη δημοκρατία είναι συχνά ορθολογική και υλιστική. Αν και αυτό καλύπτει σημαντικές ανθρώπινες ανάγκες, ελάχιστα κάνει για να διευκολύνει τις κρίσεις ταυτότητας των ανθρώπων. Μέχρι να δώσουν κάποια απάντηση σε αυτό οι δημοκράτες, θα είναι ευάλωτοι σε νέα κύματα αυταρχισμού και δημαγωγίας.
![ot.gr](/wp-content/themes/whsk_otgr/common/imgs/fav.ico/favicon-32x32.png)
![ot.gr](/wp-content/themes/whsk_otgr/common/imgs/fav.ico/favicon-32x32.png)
Latest News
![Τα «ιπτάμενα» PIIGS βάζουν σε σκέψεις τον πυρήνα της Ευρώπης](https://www.ot.gr/wp-content/uploads/2023/12/ot_bonds_ee-1024x600-600x352.jpg)
Τα «ιπτάμενα γουρούνια» βάζουν σε σκέψεις τον ευρωπαϊκό πυρήνα - Ο ρόλος της Ελλάδας
Η εκδίκηση της «περιφέρειας» έναντι των οικονομιών του «πυρήνα»
![Ένας ανασφάλιστος κόσμος: Επανεξετάζοντας τον τρόπο κάλυψης της κλιματικής ζημιάς](https://www.ot.gr/wp-content/uploads/2024/08/fotia-600x400.jpg)
Ένας ανασφάλιστος κόσμος - Το τεράστιο κόστος της κλιματικής ζημιάς
Start ups, ομάδες παλαιού τύπου και υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής μελετούν πώς θα λειτουργήσουν σε περιοχές με αυξανόμενους καιρικούς κινδύνους
![Ο Τζέι Πάουελ διαπρέπει στην κορυφαία δουλειά του: τον σάκο του μποξ](https://www.ot.gr/wp-content/uploads/2024/01/powell5-600x304.jpg)
Σακός του μποξ: Η «δουλειά» που ξέρει να κάνει καλά ο Τζέι Πάουελ
Για σχεδόν πέντε δεκαετίες, η κεντρική τράπεζα έχει δύο -συχνά αποκλίνουσες- θέσεις εργασίας
![Τα μαύρα γυαλιά των επενδυτών συσκοτίζουν τον ρόλο της Fed](https://www.ot.gr/wp-content/uploads/2023/05/powell-1-600x399.jpg)
Τα μαύρα γυαλιά των επενδυτών συσκοτίζουν τον ρόλο της Fed
Το παγκόσμια sell off στις αγορές ενισχύει τις πιέσεις στη Fed να παρέμβει στη νομισματική πολιτική
![Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής πρέπει να επανεξετάσουν ορισμένους κανόνες](https://www.ot.gr/wp-content/uploads/2024/08/el-erian1.png)
Το μήνυμα Eριάν στους «κλειδοκράτορες» της νομισματικής πολιτικής: Αλλάξτε τους κανόνες
Και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού, η διαμόρφωση των περιορισμών στις κεντρικές τράπεζες και τις κυβερνήσεις μπορεί να διακινδυνεύσει την οικονομική ευημερία
![Breakingviews: Ο Μπιλ Άκμαν δεν θα είναι ποτέ ο επόμενος Γουόρεν Μπάφετ](https://www.ot.gr/wp-content/uploads/2024/03/bill-ackman-600x600.jpg)
Γιατί ο Ο Μπιλ Άκμαν δεν θα γίνει ποτέ ο επόμενος Γουόρεν Μπάφετ
Η φιλοδοξία του Άκμαν να γίνει ο επόμενος Μπάφετ είναι φιλόδοξη, αλλά χρειάζεται πολύ περισσότερα από το να επικαλεστεί απλώς το όνομά του.
![Αντισταθείτε στις «ψευδείς ειδήσεις», αλλά μην υπερεκτιμάτε τη δύναμή τους](https://www.ot.gr/wp-content/uploads/2024/03/fake-news-600x400.jpg)
Γιατί δεν πρέπει να υπερεκτιμούμε τη δύναμη των fake news
Εκατό χρόνια μετά, η Επιστολή Ζινόβιεφ δείχνει πώς τα αποτελέσματα των εκλογών έχουν βαθύτερες αιτίες από την παραπληροφόρηση
![Τα οικονομικά θα πρέπει να δώσουν μεγαλύτερη προσοχή στους κινδύνους των υποθαλάσσιων καλωδίων](https://www.ot.gr/wp-content/uploads/2024/07/Capture-38-600x348.jpg)
Η «βυθισμένη απειλή»: Τα υποθαλάσσια καλώδια και η παγκόσμια οικονομία
Οι απειλές για αυτήν την κρίσιμη υποδομή αυξάνονται, αλλά υπάρχουν πιθανές λύσεις
![Η άνοδος των τιμών καφέ προμηνύεται νέα οικονομική κρίση](https://www.ot.gr/wp-content/uploads/2023/08/morning-coffee-600x345.jpg)
Γιατί η άνοδος στην τιμή του καφέ προμηνύεται νέα οικονομική κρίση
Η αυξανόμενη ζήτηση και οι επιπτώσεις που σχετίζονται με το κλίμα δημιουργούν προβλήματα για τη βιομηχανία των 200 δισ. δολαρίων.
![Η επόμενη πρόκληση της Fed: Ο μπαμπούλας της ανεργίας](https://www.ot.gr/wp-content/uploads/2023/12/powel-1-600x377.jpg)
Ο μπαμπούλας της ανεργίας, η επόμενη πρόκληση της Fed
Καθ' όλη τη διάρκεια του 2024, ο Πάουελ χειρίστηκε κύματα σκεπτικισμού και από τις δύο πλευρές της συζήτησης για τα επιτόκια