![ΦΠΑ, πληθωρισμός και φοροδιαφυγή](https://www.ot.gr/wp-content/uploads/2021/11/plitor.jpg)
Προχωρώντας με αργά βήματα προς την προσγείωση της οικονομικής δραστηριότητας το 2023 στην Ελλάδα, στην Ευρώπη και στον κόσμο, διατηρώντας έστω και μεσαία επίπεδα πληθωρισμού (σε σύγκριση με το 2022), έρχεται στην επιφάνεια το ζήτημα της ενίσχυσης της οικονομικής δραστηριότητας και της κοινωνικής προστασίας. Αυτή η πολιτική μπορεί να πάρει δύο μορφές: Η πρώτη αφορά μια ενίσχυση φυσικών προσώπων κυρίως με υψηλή ροπή προς κατανάλωση, δηλαδή αυτών που βρίσκονται σε χαμηλότερα εισοδηματικά κλιμάκια, αλλά και προς τις επιχειρήσεις (κυρίως μέσω επιχειρηματικών ενισχύσεων) όταν αυτές οδηγούνται σε συρρίκνωση της παραγωγής λόγω του ενεργειακού κόστους. Η δεύτερη αφορά οριζόντιες δράσεις όπως είναι π.χ. η επιδότηση των τιμών των ενεργειακών προϊόντων στις παραγωγούς εταιρείες (χωρίς οροφές για τα μεγέθη της κατανάλωσης) και η μείωση των φόρων της κατανάλωσης και ιδίως του ΦΠΑ.
Η πρώτη προσέγγιση προφανώς έχει και ισχυρό αναδιανεμητικό χαρακτήρα αφού αφήνει έξω από την προστασία τα υψηλότερα εισοδήματα. Αντιθέτως στη δεύτερη εκλείπει πλήρως η αναδιανεμητική διάσταση ενώ ταυτοχρόνως, λόγω των αναγκών χρηματοδότησης, και έχει έναν οριζόντιο επιβαρυντικό χαρακτήρα σε όλο το μήκος και πλάτος της φυσικής φορολογικής βάσης και έτσι αποκτά έναν αντιλαϊκό χαρακτήρα. Η δεύτερη αυτή πολιτική έχει άλλη μια επίπτωση: επιχειρεί να αποκαταστήσει τα πράγματα στην πρότερή τους κατάσταση, πριν δηλαδή τις αυξήσεις των τιμών των ενεργειακών προϊόντων. Ετσι ουσιαστικά αγνοεί τα πραγματικά γεωστρατηγικά χαρακτηριστικά των αιτιών των αυξήσεων καταλήγοντας σε μια ευθεία επιδότηση των αρχικών παραγωγών των ενεργειακών προϊόντων (Ρωσία και ενεργοπαραγωγικές χώρες). Ενώ δηλαδή θα πρέπει να εφαρμόζουμε μια πολιτική μείωσης της κατανάλωσης έτσι ώστε, κατά τρόπο συλλογικό, να ασκηθούν μειωτικές πιέσεις στη ζήτηση των προϊόντων για να επιτευχθούν οι μειωμένες τιμές (η πολιτική αυτή εφαρμόζεται επιτυχημένα), οι οριζόντιες επιδοτήσεις επιτυγχάνουν το αντίστροφο αποτέλεσμα.
Βεβαίως πολύ μεγάλο ρόλο παίζουν και οι πραγματικές συνθήκες των δημόσιων οικονομικών. Μια χώρα όπως η Γερμανία με δημοσιονομικά πλεονάσματα, κυρίως στο παρελθόν, είναι σε θέση να στηρίζει την κοινωνία της (200 δισ. ευρώ) ποικιλοτρόπως. Δεν ισχύει βεβαίως το ίδιο και για την Ελλάδα που μέχρι και τα Μνημόνια είχε συγκεντρώσει υψηλό χρέος. Συνεπώς θα πρέπει να είμαστε εξαιρετικοί! Βεβαίως η ευρωζώνη τείνει (δεν έχει αποφασίσει ακόμα οριστικά) να τοποθετήσει στη θέση των ετήσιων δημοσιονομικών στόχων οδικούς χάρτες μείωσης των χρεών, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν θα υπάρχει πάντοτε η ανάγκη μιας ασφαλούς δημοσιονομικής πορείας.
Ομως η Ελλάδα έχει άλλο ένα επιπλέον δημοσιονομικό και κοινωνικό χαρακτηριστικό το οποίο θα απέτρεπε τις μειώσεις του ΦΠΑ να αποτελέσουν το αποτελεσματικότερο δημοσιονομικό εργαλείο. Πρόκειται για τη φοροδιαφυγή και τη συνακόλουθη μαύρη οικονομία. Το 25% των αναμενόμενων εσόδων από τον ΦΠΑ δεν εισπράττεται ποτέ. Εάν όμως εισπράττονταν αυτά τα 4-5 δισ. ευρώ που μας λείπουν (αντιστοιχούν στο 25%) θα ήταν πολύ πιο εύκολη η απόφαση μιας οριζόντιας μειωτικής φορολογικής κίνησης. Επιπροσθέτως είναι ορατός μάλιστα ο κίνδυνος οι μειώσεις του ΦΠΑ να μη φτάσουν ποτέ στην τσέπη των καταναλωτών!
Συνεπώς η αντιμετώπιση της μείωσης της ζήτησης και του πληθωρισμού απαιτούν επιλεκτικές και στοχευμένες κινήσεις και όχι οριζόντιες αποφάσεις.
Ο Παναγιώτης Ε. Πετράκης είναι ομότιμος καθηγητής ΕΚΠΑ
![ot.gr](/wp-content/themes/whsk_otgr/common/imgs/fav.ico/favicon-32x32.png)
![ot.gr](/wp-content/themes/whsk_otgr/common/imgs/fav.ico/favicon-32x32.png)
Latest News
![Χορήγηση βεβαίωσης οφειλής από την ΑΑΔΕ – Οδηγίες από την διοίκηση](https://www.ot.gr/wp-content/uploads/2023/01/ot_greek_epixeir-768x450-1-600x352.png)
Χορήγηση βεβαίωσης οφειλής από την ΑΑΔΕ – Οδηγίες από την διοίκηση
Περιεχόμενο βεβαίωσης χρεών, μη κάλυψη οφειλής , ποιοι δεν μπορούν να πάρουν βεβαίωση οφειλής
![Οι νέοι εργαζόμενοι δημιουργούν την θετική απόκλιση ανεργίας και απασχόλησης](https://www.ot.gr/wp-content/uploads/2022/01/korkidis-640_b_3-600x366.jpg)
Οι νέοι εργαζόμενοι δημιουργούν την θετική απόκλιση ανεργίας και απασχόλησης
Βάσει των στοιχείων της ΕΛΣΤΑΤ η απασχόληση στην Ελλάδα διαμορφώνεται στα 4,29 εκατ. άτομα
![Ο φορολογικός έλεγχος σύμφωνα με τον νέο Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (Ν.5104/2024) [Α’ Μέρος]](https://www.ot.gr/wp-content/uploads/2022/02/stelexi-1-600x399.jpg)
Ο φορολογικός έλεγχος σύμφωνα με τον νέο Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας
Ο φορολογικός έλεγχος διενεργείται από υπαλλήλους της Φορολογικής Διοίκησης
![Τι σημαίνει η δικαστική απόφαση για τη Google](https://www.ot.gr/wp-content/uploads/2024/07/Google-1024x592-1-600x347.jpg)
Τι σημαίνει η δικαστική απόφαση για τη Google
Η Google υπέπεσε στο αδίκημα του 2ου κεφαλαίου του λεγόμενου Sherman Act που απαγορεύει την μονοπώληση ή απόπειρα μονοπώλησης μίας αγοράς με αθέμιτα μέσα
![Ποιες ευκαιρίες αναδύονται από το παγκόσμιο sell off](https://www.ot.gr/wp-content/uploads/2024/07/market-600x388.jpg)
Ποιες ευκαιρίες έφερε το παγκόσμιο sell off για μετοχές και ομόλογα
Η εβδομάδα έκλεισε με αναζωπύρωση του επενδυτικού ενδιαφέροντος, καθώς ενεργοποιήθηκαν μεγάλα χαρτοφυλάκια σε χαμηλότερες αποτιμήσεις.
![Η «δεύτερη ανάγνωση» του sell off – Ποιοι παράγοντες αναδείχθηκαν, ποια τα νέα δεδομένα](https://www.ot.gr/wp-content/uploads/2024/08/ot_markets_down_24-600x352.png)
Η «δεύτερη ανάγνωση» του sell off – Τα αουτσάιντερ και η επόμενη μέρα στις αγορές
Ο Αύγουστος δεν ξεκίνησε καλά για τις αγορές σε παγκόσμιο επίπεδο, καθώς επικράτησαν μαζικές πωλήσεις πανικού
![Η εορτή της 15ης Αυγούστου 2024 – Πώς αμείβονται οι εργαζόμενοι](https://www.ot.gr/wp-content/uploads/2023/01/ασφαλιστικές-εισφορές-600x338.jpg)
Πώς αμείβονται οι εργαζόμενοι για την εορτή της 15ης Αυγούστου 2024
Τι ισχύει για τους μισθωτούς που απουσιάζουν με άδεια την 15η Αυγούστου
![Χορήγηση βεβαίωσης οφειλής από την ΑΑΔΕ – Οδηγίες από την διοίκηση](https://www.ot.gr/wp-content/uploads/2021/05/kourema-ofeiles-600x359.jpg)
Χορήγηση βεβαίωσης οφειλής από την ΑΑΔΕ – Οδηγίες από την διοίκηση
Ποιους αφορά, Πότε εκδίδεται, ο τρόπος έκδοσης (παραδείγματα)
![Το Μάνατζμεντ Νέων Κινδύνων για την Επιχείρηση](https://www.ot.gr/wp-content/uploads/2021/03/managers-600x331.jpg)
Το Μάνατζμεντ Νέων Κινδύνων για την Επιχείρηση
O Risk Manager είναι το άτομο που εντοπίζει αυτούς που απειλούν την επιχείρηση του και επιδιώκει να τους αποτρέψει
![Προσλήψεις γυναικών](https://www.ot.gr/wp-content/uploads/2024/08/women-job-600x360.jpg)
Προσλήψεις γυναικών
Η πρόσληψη γυναικών σε κορυφαίες θέσεις δεν είναι απλώς θέμα δικαιοσύνης.