
Με εγκατάλειψη θα κινδύνευαν μεγάλες περιοχές με φυσικούς περιορισμούς – όπως βουνά ή εδάφη σε ξηρές ή ψυχρές περιοχές – στις οποίες δραστηριοποιούνται αγρότες και κτηνοτρόφοι, αν δεν υπήρχαν οι πληρωμές από την ΚΑΠ.
Η εισοδηματική στήριξη της ΚΑΠ στις μειονεκτικές περιοχές είναι ζωτικής σημασίας, καθώς στο ενδεχόμενο οι περιοχές αυτές να βγουν από την παραγωγή θα είχε πιθανώς ως αποτέλεσμα τη συνολική μείωση της παραγωγής τροφίμων, αλλά και την εντατικοποίηση – σε ήδη εντατικά διαχειριζόμενες – αγροτικών εκτάσεων.
ΚΑΠ: Πήρε ΦΕΚ η εξισωτική αποζημίωση – Όλα τα ποσά
Οι άμεσες πληρωμές και οι επενδύσεις στο πλαίσιο των ταμείων αγροτικής ανάπτυξης συμβάλλουν στη διατήρηση της γεωργίας και της αγροτικής ζωής σε αυτές τις ειδικές περιοχές.
Σύμφωνα με ενημερωτικό σημείωμα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, οι εκμεταλλεύσεις που βρίσκονται σε περιοχές με φυσικούς περιορισμούς είναι κατά μέσο όρο λιγότερο εντατικές, με περισσότερες χρήσεις γης ωφέλιμες για το περιβάλλον και τη βιοποικιλότητα, όπως λιβάδια, πρωτεϊνούχες καλλιέργειες και αγρανάπαυση.
Οι περιοχές που αντιμετωπίζουν φυσικούς ή άλλους ειδικούς περιορισμούς (ANC) είναι εκείνες όπου η καλλιέργεια είναι πιο δύσκολη λόγω δυσμενών συνθηκών όπως το υψόμετρο, η κλίση, η ξηρότητα, η χαμηλή θερμοκρασία, η δυσμενής υφή και η πέτρα.

Διαδεδομένες οι ορεινές αγροτικές περιοχές
Οι περιοχές με φυσικούς περιορισμούς καλύπτουν το 59% της χρησιμοποιούμενης γεωργικής έκτασης της ΕΕ. Οι γεωργικές ορεινές περιοχές είναι διαδεδομένες (πάνω από το 30% του συνόλου) στην Ελλάδα, την Ισπανία, την Ιταλία, την Αυστρία, τη Σλοβενία και τη Φινλανδία.
Οι γεωργοί που ασκούν τη δραστηριότητά τους σε μια τέτοια καθορισμένη περιοχή μπορούν να λάβουν εισοδηματική στήριξη από την ΚΑΠ, επιπλέον της μέσης ετήσιας πληρωμής ανά εκτάριο, για να αντισταθμίσουν τα μειονεκτήματα, που προκαλούν οι υφιστάμενοι περιορισμοί.
Την περίοδο 2023-27, η στήριξη του ANC παρέχεται από 23 Στρατηγικά Σχέδια της ΚΑΠ με προγραμματισμένη δημόσια δαπάνη 18,7 δισ. ευρώ, καλύπτοντας 47 εκατ. εκτάρια.
Το ποσό αυτό αντιπροσωπεύει το 17% της συνολικής δημόσιας χρηματοδότησης για την αγροτική ανάπτυξη και το 6% της συνολικής δημόσιας χρηματοδότησης της ΚΑΠ. Συνολικά, οι πληρωμές ANC συμβάλλουν στη διατήρηση εκτατικών και χαμηλών εισροών γεωργικών συστημάτων τα οποία, αν και έχουν μικρότερη οικονομική απόδοση, παράγουν τρόφιμα και ζωοτροφές σε πιο μειονεκτικές περιοχές.
Χαμηλότερες επιδόσεις
Από οικονομική άποψη, οι εκμεταλλεύσεις στο ANC έχουν κατά μέσο όρο χαμηλότερες επιδόσεις, με χαμηλότερο εισόδημα, χαμηλότερο οικονομικό μέγεθος και λαμβάνουν υψηλότερες επιδοτήσεις ανά εκτάριο σε σύγκριση με άλλες εκμεταλλεύσεις.
Παρά τη σημαντική στήριξη της ΚΑΠ, το εισοδηματικό χάσμα μεταξύ των εκμεταλλεύσεων που βρίσκονται σε ANC και μη ANC παραμένει μεγάλο, καθώς ανέρχεται σε 20,4% λιγότερο στις ορεινές περιοχές και 26,5% λιγότερο σε ANC εκτός από τα βουνά.
Λιγότερες εισροές
Από περιβαλλοντική άποψη, τα δεδομένα δείχνουν ότι οι εκμεταλλεύσεις στο ANC χρησιμοποιούν λιγότερες εισροές, όπως ορυκτά λιπάσματα και φυτοφάρμακα.
Για παράδειγμα, οι εκμεταλλεύσεις που ειδικεύονται σε καλλιέργειες αγρού σε ορεινές και μη ορεινές ANC χρησιμοποιούν αντίστοιχα 55% και 26% λιγότερα ορυκτά λιπάσματα αζώτου σε σύγκριση με το ίδιο είδος αγροκτημάτων εκτός ANC.
Ομοίως, μεταξύ των εκμεταλλεύσεων που ειδικεύονται σε μόνιμες καλλιέργειες, οι δαπάνες ανά εκτάριο για φυτοφάρμακα και άλλα φυτοπροστατευτικά προϊόντα σε ορεινές και μη ορεινές εκμεταλλεύσεις ANC είναι αντίστοιχα 56% και 49% χαμηλότερες από ό,τι στις εκμεταλλεύσεις εκτός ANC.
Χρήσεις γης
Υπάρχουν επίσης στοιχεία ότι τα αγροκτήματα στο ANC έχουν μεγαλύτερα μερίδια πρωτεϊνούχων καλλιεργειών, λιβαδιών και αγρανάπαυσης, που είναι χρήσεις γης που αποδεδειγμένα είναι πιο ωφέλιμες για το περιβάλλον και τη βιοποικιλότητα.
Οι πρωτεϊνούχες καλλιέργειες βελτιώνουν τη γονιμότητα του εδάφους και μειώνουν την ανάγκη για συνθετικά λιπάσματα. Αντίστοιχα, η αγρανάπαυση και τα λιβάδια μειώνουν τον κίνδυνο διάβρωσης του εδάφους, υποστηρίζουν τη βιοποικιλότητα, βελτιώνουν τις βιοφυσικές ιδιότητες του εδάφους και συμβάλλουν στη διατήρηση των τοπίων.
Ομοίως, η διαφοροποίηση των καλλιεργειών είναι μια σημαντική αγρο-οικολογική πρακτική με θετικές επιπτώσεις σε διάφορες περιβαλλοντικές πτυχές, συμπεριλαμβανομένης της βιοποικιλότητας, της επικονίασης, του ελέγχου παρασίτων, του κύκλου των θρεπτικών ουσιών, της γονιμότητας του εδάφους και της ρύθμισης του νερού.


Latest News

Άνοιξε η πλατφόρμα για την επιστροφή ΦΠΑ στους αγρότες ειδικού καθεστώτος
Το 2024, δεύτερη χρονιά εφαρμογής της ψηφιακής διαδικασίας για την επιστροφή ΦΠΑ στους αγρότες ειδικού καθεστώτος, υποβλήθηκαν 121.550 αιτήσεις
![Κομφούζιο: Από 14 Απριλίου 2025 οι αιτήσεις στήριξης – Τα ποσά και οι δικαιούχοι [πίνακας]](https://www.ot.gr/wp-content/uploads/2025/04/komfouzio-600x391.jpg)
Από 14 Απριλίου 2025 οι αιτήσεις στήριξης για το νέο «Κομφούζιο» – Τα ποσά και οι δικαιούχοι [πίνακας]
Στα 60 εκατ. ευρώ το νέο «Κομφούζιο» - Οι δεσμεύσεις των δικαιούχων της πρόσκλησης είναι πενταετούς διάρκειας

Προγραμματική συμφωνία ΕΛΓΑ - Γεωπονικό Πανεπιστήμιο – Τι περιλαμβάνει
Με επίκεντρο την έρευνα, κατάρτιση και εκπαίδευση η συνεργασία ΕΛΓΑ και Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών
![Φρούτα και λαχανικά: Μείωση των εισαγωγών κατά 2,89% το α’ τρίμηνο του 2025 [πίνακες]](https://www.ot.gr/wp-content/uploads/2025/04/ot_potatoes_onions-2-600x352.png)
Έριξαν προσωρινά ταχύτητα οι εισαγωγές φρούτων και λαχανικών [πίνακες]
Ποια φρούτα και λαχανικά βρίσκονται ψηλά στη λίστα των εισαγωγών - Τι δείχνουν τα στοιχεία για το α' τρίμηνο του 2025

Χάνει έδαφος ο ελληνικός αμπελώνας - Οι μεταβολές
Υψηλός παραμένει ο αριθμός των εκτάσεων με αμπέλι που εγκαταλείφθηκαν από το 2016 – Τι δείχνουν τα στοιχεία

Σταμενίτης: Η ανθεκτικότητα του πρωτογενούς τομέα, η μεγαλύτερη πρόκληση που αντιμετωπίζουμε
Σε αυνδιάσκεψη για τις προτεραιότητες της πολωνικής προεδρίας στο Συμβούλιο της ΕΕ το πρώτο εξάμηνο του 2025, συμμετείχε ο Διονύσης Σταμενίτης

Τσιάρας: Σύντομα η καταβολή και του υπολοίπου των αποζημιώσεων για πανώλη και ευλογιά
Η οικονομική πολιτική της κυβέρνησης είναι συνεκτική και στηρίζει σταδιακά κάθε κοινωνική ομάδα, είπε από το Mega News, ο Κώστας Τσιάρας

Άμεση λήψη μέτρων για ομαλή αρδευτική περίοδο στην Ηλεία
Τι αποφασίστηκε σε σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε στην Ηλεία ενόψει της νέας αρδευτικής περιόδου

Σε ανοδική τροχιά οι εξαγωγές φρούτων και λαχανικών – Ζητούνται μέτρα για εισαγωγές από Βουλγαρία
Τι δείχνουν τα στοιχεία για τις εξαγωγές έως 28/3/2025 2025 – Εν αναμονή των εκτιμήσεων για τις ζημιές από τον παγετό σε καλοκαιρινά φρούτα

Φαραντούρης: Επείγουσα ερώτηση στην Κομισιόν για δασμούς σε κρασιά και αλκοολούχα ποτά από τις ΗΠΑ
Μέτρα αποτροπής και αντιμετώπισης των αρνητικών συνεπειών που θα επιφέρει η ενδεχόμενη επιβολή δασμών στους παραγωγούς ζητά ο ευρωβουλευτής της Αριστεράς Νικόλας Φαραντούρης