Η ανακοίνωση από την κυβέρνηση της δέσμης των μέτρων για την αντιμετώπιση της ακριβείας αποδεικνύει αναμφισβήτητα το βάθος του προβλήματος κάνοντας σαφές σε όλους ότι οι τιμές στα τρόφιμα δεν πρόκειται να επιστρέψουν σε παλιότερα επίπεδα τουλάχιστον το προσεχές διάστημα και ίσως ήρθαν και θα μείνουν.
Eρευνα τιμών που πραγματοποίησαν «ΤΑ ΝΕΑ» αποδεικνύει ότι μέσα σε έναν χρόνο (Οκτώβριος 2022 – Οκτώβριος 2023), για τα ίδια ακριβώς προϊόντα, τις ίδιες ποσότητες, από τα ίδια σουπερμάρκετ, παρατηρήθηκαν αυξήσεις 28%.
Τρόφιμα: Συναγερμός στις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις για το ράλι στις τιμές [γραφήματα]
Τα «ΝΕΑ» πήραν αποδείξεις του Οκτωβρίου 2022 και προχώρησαν στις ίδιες ακριβώς αγορές στις 2 και 3 Οκτωβρίου. Συνολικά αγοράστηκαν 22 προϊόντα. Το «καλάθι» αυτό κόστισε 155,80 ευρώ, όταν πριν από ένα χρόνο κόστισε 121,84 ευρώ. Δηλαδή, υπήρξε ανατίμηση 28%.
Αν και μέχρι σήμερα υπήρξαν μέτρα που προσπάθησαν να περιορίσουν τις αυξήσεις στην αγορά των τροφίμων, όπως το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους των επιχειρήσεων αλλά και το καλάθι του νοικοκυριού, αυτό ως φαίνεται δεν στάθηκε δυνατόν να επιτευχθεί.
Πανδημία, κλίμα, ενέργεια
Ο μικρός ανταγωνισμός εντός της ελληνικής αγοράς σε συνδυασμό με την εξάρτηση από εισαγωγές είτε αυτές πρόκειται για πρώτες ύλες είτε για τελικά προϊόντα δημιουργούν συνθήκες ευαλωτότητας αναφορικά με την εξέλιξη των τιμών. Μάλιστα η κατάσταση γίνεται ακόμα πιο δύσκολη μετά και τις καταστροφές στην αγροτική παραγωγή αλλά και την κτηνοτροφία από τις καταιγίδες το πρόσφατο διάστημα.
Η απορρύθμιση που δημιούργησε η πανδημία της Covid -19 στην εφοδιαστική αλυσίδα αλλά και οι γεωπολιτικές αλλαγές που «γέννησε» ο πόλεμος στην Ουκρανία οδήγησαν επίσης σε εκτίναξη των τιμών σε ενέργεια και μια σειρά αγαθών που επηρεάζουν και τις τιμές των τροφίμων (λιπάσματα, αγροεφόδια, ζωοτροφές κ.λπ.) ενώ οι αλλαγές στο κλίμα με επιπτώσεις σε γεωργικές εκμεταλλεύσεις εξαιτίας καταστροφών από φυσικά φαινόμενα μειώνουν τις παραγωγές διεθνώς και επηρεάζουν επίσης τις τιμές.
Αν και η κατάσταση δείχνει να αποκλιμακώνεται σε ορισμένα είδη, η αποκλιμάκωση αυτή γίνεται με χαμηλούς ρυθμούς και σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ δεν αναμένεται εντός του 2023 οι τιμές σε είδη όπως τα σιτηρά, το κρέας, τα γαλακτοκομικά, η ζάχαρη να μειωθούν σε επίπεδα προ πανδημίας.
Την ίδια ώρα οι επιχειρήσεις υποστηρίζουν ότι όσο το λειτουργικό τους κόστος παραμένει υψηλό τα περιθώρια για μειώσεις των τιμών παραμένουν περιορισμένα. Σε πρόσφατες δηλώσεις τους εκπρόσωποι της βιομηχανίας τόνισαν ότι οι συνθήκες δεν ευνοούν την αποκλιμάκωση των τιμών, αν και θεωρούν ότι οι όποιες αυξήσεις θα έχουν χαμηλότερους ρυθμούς.
Από την πλευρά τους οι εκπρόσωποι του λιανεμπορίου που είναι συνήθως αυτοί που δέχονται και τις μεγαλύτερες αντιδράσεις για τις τιμές στα ράφια λένε ότι κάθε άλλο παρά αυτοί διαμορφώνουν τις τιμές, επισημαίνοντας ότι αν και καλούνται να μειώσουν τις τιμές δεν είναι εκείνοι που έχουν τα μεγαλύτερα περιθώρια.
Φορολογία
Αυτό πάντως που δεν πρέπει να παραβλέπει κανείς αναφορικά με τις υψηλές τιμές στην Ελλάδα, κάτι που επισημαίνουν κυρίως οι άνθρωποι του λιανεμπορίου, είναι μια σειρά παραγόντων οι οποίοι έχουν σημαντική επίδραση στη διαμόρφωσή τους. Οι παράγοντες αυτοί αφορούν τους υψηλούς συντελεστές ΦΠΑ που είναι αρκετά υψηλότερα από άλλες χώρες της ΕΕ όπως και τους Ειδικούς Φόρους Κατανάλωσης, η απόσταση της χώρας από τα παραγωγικά κέντρα της Κεντρικής και Δυτικής Ευρώπης και τα αντίστοιχα κόστη, η αύξηση του κόστους ενέργειας και μεταφορών, το μικρό μέγεθος της αγοράς και αντίστοιχες οικονομίες κλίμακας στις προμήθειες των προϊόντων.
Επίσης πρόβλημα στις τιμές δημιουργούν και ενδοομιλικές συναλλαγές εταιρειών, οι οποίες φουσκώνουν τις τιμές καθώς εισάγουν προϊόντα με τεχνητά υψηλό κόστος από θυγατρικές τους σε άλλες χώρες, το οποίο μετακυλίεται μέσω των υψηλών τιμών, στους καταναλωτές. Τέλος και το ακριβό χρήμα και η έλλειψη ρευστότητας ειδικά στον πρωτογενή τομέα και τις μικρές επιχειρήσεις της βιομηχανίας αποτελούν παράγοντες που επιβαρύνουν τις τιμές.
Σύγκριση τιμών και ΦΠΑ
Ειδικά για τον ΦΠΑ η μείωσή του αποτελεί και πάγιο αίτημα της αγοράς. Μάλιστα η επαναλαμβανόμενη μελέτη του Ινστιτούτου Ερευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ) σύγκρισης τιμών, σε τυπικό καλάθι προϊόντων του νοικοκυριού στην Ελλάδα, τη Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ισπανία, την Ιταλία και την Πορτογαλία τον Σεπτέμβριο 2023, έδειξε ότι τρεις χώρες έχουν σημαντικά ακριβότερο μέσο καλάθι από την Ελλάδα (18% η Γαλλία, 11% το Ηνωμένο Βασίλειο, 12% η Ιταλία) ενώ η Ισπανία είναι στα ίδια επίπεδα με την Ελλάδα και η Πορτογαλία είναι φθηνότερη κατά 6% με την Ελλάδα.
Αυτό είναι αποτέλεσμα της διαφοράς που έχει ο χαμηλός ΦΠΑ για τρόφιμα και ποτά ανά χώρα. Στην Ελλάδα αυτός ο ΦΠΑ είναι 13%. Ο ΦΠΑ είναι σημαντικά υψηλότερος από το Ηνωμένο Βασίλειο (0% ή 5%) και τη Γαλλία (10% και 5,5%), την Ισπανία (10% και 4%), την Πορτογαλία (13% και 6%), την Ιταλία (5% και 4%), αλλά και τις περισσότερες χώρες της ΕΕ.
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ ΤΑ ΝΕΑ
Latest News
Ο «χάρτης» των πληρωμών της εβδομάδας - Πότε θα μπουν τα χρήματα στους λογαριασμούς
Αναλυτικά οι ημερομηνίες, τα ποσά και οι δικαιούχοι που έχουν λαμβάνειν από e-ΕΦΚΑ και ΔΥΠΑ
Πού επένδυσαν οι Έλληνες το 2024 τα χρήματα τους [γράφημα]
Ο ΟΤ παρουσιάζει τις επενδύσεις που κέντρισαν το ενδιαφέρον – Ποιο προϊόν έχει τη μεγαλύτερη ζήτηση και πώς αξιοποιήθηκε η περιουσία των Ελλήνων
Θεοδωρικάκος: Να επισπεύσει η Επ. Ανταγωνισμού την έρευνα για την ιδιωτική υγεία
«Παρεμβαίνουμε για να προασπίσουμε τους καταναλωτές, αλλά και να προστατεύσουμε την ασφαλιστική πίστη» είπε ο Θεοδωρικάκος
Μισό εκατ. ευρώ για μία θέση στάθμευσης – Χρυσά συμβόλαια για μία σπιθαμή γης
Στην ελληνική κτηματαγορά, σύμφωνα με το Μητρώο Αξιών Μεταβιβάσεων Ακινήτων, τα συμβόλαια αγοραπωλησιών το 2024 έκλεισαν σε ακραίες αξίες
Στην Επιτροπή Ανταγωνισμού η σκυτάλη για τις αυξήσεις στα ασφάλιστρα – Έρευνα για καρτέλ στην ιδιωτική υγεία
Για τα ασφαλιστήρια συμβόλαια και τις αυξήσεις μετά τις ανακοινώσεις του υπουργού Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκου η Επιτροπή Ανταγωνισμού καλείται να ολοκληρώσει την έρευνα στην ιδιωτική υγεία
Πυλώνας ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας η πρωτοβουλία STEP, λέει ο Παπαθανάσης
Η Ευρωπαϊκή πρωτοβουλία STEP θα αποτελέσει το βασικό εργαλείο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ανάπτυξη και παραγωγή κρίσιμων τεχνολογιών
Πτώση 27,7% σε αξία και 14,3% σε ποσότητα στις κρητικές εξαγωγές το εννιάμηνο 2024 [γραφήματα]
οι συνολικές εξαγωγές του 2024 προβλέπεται να κλείσουν με αρνητικό πρόσημο, σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΣΕΚ Αλκιβιάδη Καλαμπόκη
Τι έδειξε το ταμείο των εμπόρων τα Χριστούγεννα - Η έρευνα της ΕΣΕΕ [γραφήματα]
Τι έδειξε πανελλαδική έρευνα της ΕΣΕΕ στους εμπόρους για το ταμείο της χριστουγεννιάτικης και πρωτοχρονιάτικης αγοράς
Άνοδος 4,9% στη βιομηχανική παραγωγή τον Νοέμβριο - Τι δείχνουν τα στοιχεία [γραφήματα]
Ο μέσος Γενικός Δείκτης Βιομηχανικής Παραγωγής της περιόδου Ιανουαρίου - Νοεμβρίου 2024 παρουσίασε αύξηση 5,3%, σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ
ΙΟΒΕ: Σε υψηλό 16ετίας το οικονομικό κλίμα στην Ελλάδα το 2024
Ο δείκτης του ΙΟΒΕ για το 2024 δείχνει ότι κινείται σε υψηλότερα επίπεδα και μετά την οικονομική κρίση που ξεκίνησε το 2008