![Alpha Bank: Η συμβολή του τουρισμού στη μείωση των «δίδυμων ελλειμμάτων» [γραφήματα]](https://www.ot.gr/wp-content/uploads/2023/09/ot_tourismos_nisia.png)
Μία από τις παθογένειες της ελληνικής οικονομίας, την περίοδο πριν από την οικονομική κρίση, ήταν το φαινόμενο των «δίδυμων ελλειμμάτων», δηλαδή το αρνητικό δημοσιονομικό αποτέλεσμα, όπως αυτό αποτυπώνεται στο πρωτογενές ισοζύγιο της Γενικής Κυβέρνησης (ΓΚ), και η εξαιρετικά ελλειμματική κατάσταση του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών (ΙΤΣ), όπως αναφέρει η Alpha Bank στο τελευταίο της εβδομαδιαίο οικονομικό δελτίο με τίτλο «Δημοσιονομικό αποτέλεσμα, εμπορικό έλλειμμα και τουρισμός το 2023». Κατά τη διάρκεια της περασμένης δεκαετίας, πραγματοποιήθηκε σταδιακή βελτίωση και στα δύο μεγέθη, ως αποτέλεσμα της ταυτόχρονης υιοθέτησης της δημοσιονομικής προσαρμογής και της «εσωτερικής υποτίμησης».
Χατζηδάκης: Δημοσιονομική σοβαρότητα για να αντιμετωπιστούν τα δίδυμα ελλείμματα
Ως προς το δημοσιονομικό σκέλος, η πορεία αυτή ανακόπηκε, τη διετία 2020-2021, εξαιτίας της πανδημικής κρίσης. Το πρωτογενές αποτέλεσμα επανήλθε σε θετικό πρόσημο ήδη από το 2022, ενώ αναμένεται να διαμορφωθεί υψηλότερα το 2023 (2,6 δισ. ευρώ ή 1,1% του ΑΕΠ, Προσχέδιο Προϋπολογισμού 2024, Οκτώβριος 2023). Το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, ωστόσο, διευρύνθηκε περαιτέρω (2022: -9,7% του ΑΕΠ), πρωτίστως, εξαιτίας της ενεργειακής κρίσης. Η σταδιακή πτώση των τιμών της ενέργειας -ιδιαίτερα του φυσικού αερίου-, από τα τέλη του περυσινού καλοκαιριού, και οι ισχυρές επιδόσεις του τουρισμού, κατά το τρέχον έτος, αποτελούν, μεταξύ άλλων, καθοριστικούς παράγοντες για τη μείωση κατά 3,6 δισ. ευρώ του ελλείμματος στον εξωτερικό τομέα, το πρώτο επτάμηνο του έτους.
Μολονότι τα πρωτογενή πλεονάσματα προσδοκάται ότι θα διατηρηθούν, το τρέχον και τα επόμενα έτη, το έλλειμμα του ΙΤΣ, αν και αναμένεται να περιοριστεί ως ποσοστό του ΑΕΠ, θα συνεχίσει να αποτελεί μία μακροοικονομική ανισσοροπία της ελληνικής οικονομίας και η υποχώρησή του στα προ της πανδημίας επίπεδα (2019: -1,5% του ΑΕΠ) δεν αναμένεται άμεσα. Η εκτιμώμενη ενίσχυση της ενεργού ζήτησης αναμένεται να αυξήσει τις εισαγωγές αγαθών, ενώ αρνητική εκτιμάται η επίδραση στο ΙΤΣ από τις πρόσφατες φυσικές καταστροφές στη χώρα μας). Από την άλλη πλευρά, η συνεχιζόμενη άνοδος των εξαγωγών αγαθών πολλών κλάδων της οικονομίας (π.χ. φαρμακοβιομηχανία, χημική βιομηχανία, βασικά μέταλλα κ.ά.) και η περαιτέρω ενίσχυση του τουρισμού συγκρατούν τη διεύρυνση του ελλείμματος, ενώ οι μεταβολές των τιμών της ενέργειας παραμένουν σημαντικός παράγοντας για τη διεύρυνση ή τη συρρίκνωση του ελλείμματος. Τέλος, η αύξηση των αναγκών για εισαγωγή κεφαλαιουχικού εξοπλισμού, τα επόμενα έτη, στο πλαίσιο της υλοποίησης των επενδύσεων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, ενδεχομένως, να επιβαρύνουν το εμπορικό ισοζύγιο.
Πιο αναλυτικά, όπως παρατηρείται στο Γράφημα 1, το πρωτογενές αποτέλεσμα της ΓΚ πέρασε σε θετικό έδαφος, την περίοδο 2016-2019, ως αποτέλεσμα της υλοποίησης των προγραμμάτων δημοσιονομικής προσαρμογής, κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης, μέσω των οποίων περιορίστηκαν οι κρατικές δαπάνες και αυξήθηκαν τα αντίστοιχα έσοδα. Παράλληλα, την ίδια περίοδο, το έλλειμμα του ΙΤΣ μειώθηκε σημαντικά, στην περιοχή του 2% ως ποσοστό του ΑΕΠ, κατά μέσο όρο, από 8%, μεταξύ 2005 και 2015.
Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών και η Συμβολή του Τουρισμού
Το έλλειμμα του ΙΤΣ διευρύνθηκε σημαντικά, το 2022, στα 21,2 δισ. ευρώ, από 12,3 δισ. ευρώ, το 2021 (Γράφημα 2α), καθώς η αύξηση των εισαγωγών αγαθών υπεραντιστάθμισε την αύξηση των εξαγωγών αγαθών και υπηρεσιών. Συγκεκριμένα, το έλλειμμα του ισοζυγίου αγαθών διαμορφώθηκε, το περασμένο έτος, σε 39,6 δισ. ευρώ, αυξημένο κατά 12,8 δισ. ευρώ σε σύγκριση με το 2021, με τα 7,4 δισ. ευρώ να προέρχονται από την αύξηση του ελλείμματος του ισοζυγίου καυσίμων και τα 5,4 δισ. ευρώ από τη διεύρυνση του ελλείμματος του ισοζυγίου αγαθών εκτός καυσίμων. Η άνοδος, όμως, του εμπορικού ελλείμματος αντισταθμίστηκε, σε κάποιο βαθμό, από την αύξηση του πλεονάσματος στο ισοζύγιο υπηρεσιών, το 2022, στα 19,4 δισ. ευρώ, από 12,8 δισ. ευρώ, το 2021, με τη συνεισφορά του τουρισμού σε αυτό το αποτέλεσμα να είναι σημαντική, καθώς οι ταξιδιωτικές εισπράξεις αυξήθηκαν κατά 68% σε ετήσια βάση, καλύπτοντας το έλλειμμα του εμπορικού ισοζυγίου κατά 45%.
Όσον αφορά στο πρώτο επτάμηνο του έτους, το έλλειμμα του ΙΤΣ υποχώρησε σε 7 δισ. ευρώ έναντι ελλείμματος 10,6 δισ. ευρώ, το αντίστοιχο διάστημα του 2022 (Γράφημα 2β). Τούτο αποδίδεται, κυρίως, στην υποχώρηση του εμπορικού ελλείμματος (καυσίμων και αγαθών εκτός καυσίμων) και στη διεύρυνση του πλεονάσματος του ισοζυγίου υπηρεσιών, με τη συνεισφορά του τουρισμού να είναι και πάλι σημαντική. Συγκεκριμένα, το χρονικό διάστημα Ιανουαρίου-Ιουλίου 2023, οι ταξιδιωτικές εισπράξεις διαμορφώθηκαν σε 10,3 δισ. ευρώ (Γράφημα 3α), υπερβαίνοντας κατά 1,7 δισ. ευρώ τις αντίστοιχες περυσινές εισπράξεις και κατά 1,2 δισ. ευρώ τις επιδόσεις του 2019, έτους-ρεκόρ για τον ελληνικό τουρισμό. Η μεγάλη άνοδος των τουριστικών εισπράξεων, σε συνδυασμό με τη συρρίκνωση του εμπορικού ελλείμματος κατά 3,4 δισ. ευρώ, το πρώτο επτάμηνο του έτους, είχαν ως αποτέλεσμα το ποσοστό κάλυψης του εμπορικού ελλείμματος από τις ταξιδιωτικές εισπράξεις να ανέλθει στο 57,4% έναντι 40,1%, το αντίστοιχο διάστημα του 2022, πλησιάζοντας τα ποσοστά που καταγράφονταν πριν από την πανδημική διαταραχή.
Παράλληλα, οι τουριστικές εισπράξεις ενίσχυσαν τα έσοδα της Γενικής Κυβέρνησης, κατά το μεταξύ άλλων παραγόντων πρώτο επτάμηνο του έτους, τα οποία ανήλθαν σε 57,4 δισ. ευρώ έναντι 52,9 δισ. ευρώ, το ίδιο διάστημα του 2022, και 42,4 δισ. ευρώ, το 2021 (Γράφημα 3β). Σημαντική ήταν η αύξηση των εσόδων από τον Φόρο Προστιθέμενης Αξίας (ΦΠΑ), καθώς διαμορφώθηκαν σε 11 δισ. ευρώ έναντι ευρώ 10,3 δισ. ευρώ και 8,2 δισ. ευρώ, το 2022 και το 2021, αντίστοιχα. Η θετική πορεία των φορολογικών εσόδων αποτυπώνεται και στην εκτέλεση του Κρατικού Προϋπολογισμού, για το πρώτο οκτάμηνο του έτους, καθώς υπερβαίνουν, έστω και οριακά, τον τεθέντα στόχο. Σημειώνεται, ωστόσο, ότι πέρα από την ισχυρή οικονομική μεγέθυνση με αρωγό τις επιδόσεις του τουρισμού, καθοριστικός παράγοντας για τη μεγάλη αύξηση, την τελευταία διετία, τόσο των εσόδων από ΦΠΑ, όσο και των φορολογικών εσόδων συνολικά είναι οι πληθωριστικές πιέσεις, καθώς τα έσοδα υπολογίζονται σε ονομαστικές τιμές.
![ot.gr](/wp-content/themes/whsk_otgr/common/imgs/fav.ico/favicon-32x32.png)
![ot.gr](/wp-content/themes/whsk_otgr/common/imgs/fav.ico/favicon-32x32.png)
Latest News
![ΕΛΣΤΑΤ: Άνοδος 4,4% για τον εισαγόμενο πληθωρισμό τον Ιούνιο](https://www.ot.gr/wp-content/uploads/2024/08/industry.jpg)
Αύξηση 4,4% στον εισαγόμενο πληθωρισμό τον Ιούνιο - Τι αναφέρει η ΕΛΣΤΑΤ
Ο Γενικός Δείκτης κατά τον μήνα Ιούνιο 2024, σε σύγκριση με τον δείκτη Μαΐου 2024, παρουσίασε αύξηση 2,1%, σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ
![ΟΔΔΗΧ: Δημοπρασία εξάμηνων εντόκων γραμματίων 500 εκατ. την Τετάρτη 21 Αυγούστου](https://www.ot.gr/wp-content/uploads/2023/01/omologa1-600x355.jpeg)
ΟΔΔΗΧ: Προχωρά σε δημοπρασία 6μηνων εντόκων 500 εκατ. ευρώ
Η δημοπρασία θα γίνει με ανταγωνιστικές προσφορές από τους Βασικούς Διαπραγματευτές Αγοράς στην Η.Δ.Α.Τ.
![Πυρκαγιές: Το «κρυφό κόστος» των φυσικών καταστροφών – Τι εξετάζει η κυβέρνηση](https://www.ot.gr/wp-content/uploads/2024/08/DSC_0906-scaled-e1723471379408-600x304.jpg)
Το mega-κόστος των φυσικών καταστροφών: Πώς θα καλύψει η κυβέρνηση τη ζημιά στην Αττική
Το κόστος του πρώτου πακέτου μέτρων στήριξης που ανακοίνωσε το υπουργείο Εσωτερικών εκτιμάται ότι υπερβαίνει τα 4 εκατ. ευρώ
![Επιχειρήσεις: Τι ζητά η αγορά για τις πληγές που άφησε η πυρκαγιά](https://www.ot.gr/wp-content/uploads/2024/08/2024-08-12T124439Z_2026717062_RC2BE9ARC0RB_RTRMADP_5_EUROPE-WEATHER-GREECE-WILDFIRE-1024x683-1-1-600x400.jpg)
«Να μην χαθεί ούτε μία επιχείρηση» - Τι ζητά η αγορά για τις πληγές που άφησε η πυρκαγιά
Άμεση καταγραφή των ζημιών και καθολική ενίσχυση των πληγέντων ζητούν οι φορείς του επιχειρείν
![Mega-fires: Έως 21 δισ. ευρώ το ετήσιο κόστος για τον ευρωπαϊκό Νότο [πίνακες]](https://www.ot.gr/wp-content/uploads/2024/08/fvttt-600x393.png)
Πόσο απειλούν οι mega-fires την οικονομία - Έρευνες «φωτιά» [πίνακες]
Οι μεγάλες πυρκαγιές θα είναι όλο και πιο συχνές στο μέλλον πλήττοντας σημαντικά τους προϋπολογισμούς
![Φωτιά στην Αττική: Όλα τα μέτρα στήριξης των πυρόπληκτων – Τι προβλέπεται για ΕΝΦΙΑ, εισφορές και στέγαση](https://www.ot.gr/wp-content/uploads/2024/08/fvtia-600x400.jpg)
Όλα τα μέτρα στήριξης των πυρόπληκτων - Τι προβλέπεται για ΕΝΦΙΑ, εισφορές και στέγαση
Το υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας ενεργοποιεί το πλαίσιο της κρατικής αρωγής
![ΟΟΣΑ: Στην Ελλάδα η μεγαλύτερη πτώση στο διαθέσιμο εισόδημα](https://www.ot.gr/wp-content/uploads/2023/12/ot_greek_ecomomy555-600x352.png)
Στον ΟΟΣΑ αυξάνεται, στην Ελλάδα... πέφτει - Τι συμβαίνει με το διαθέσιμο εισόδημα [πίνακες]
Το πραγματικό κατά κεφαλήν εισόδημα στον ΟΟΣΑ αυξήθηκε κατά 0,9% το α' τρίμηνο ενώ στη χώρα μας υποχώρησε
![ΑΑΔΕ: Στο στόχαστρο 2.500 μεταβιβάσεις ακινήτων](https://www.ot.gr/wp-content/uploads/2024/03/ot_akinhta_gold-600x352.png)
Στο «μικροσκόπιο» 2.500 μεταβιβάσεις ακινήτων - Ποιοι θα ελεγχθούν από την ΑΑΔΕ
Σχεδιάζονται και 100 έλεγχοι σε συμβολαιογράφους και υποθηκοφύλακες, με στόχο να εντοπιστούν ακίνητα που μεταβιβάσθηκαν χωρίς να έχει καταβληθεί ο ΕΝΦΙΑ
![Φυσικές καταστροφές: Αναζωπυρώνεται το ενδιαφέρον για ασφάλιση – Τι δείχνουν τα στοιχεία](https://www.ot.gr/wp-content/uploads/2024/08/DSC_0559-600x399.jpg)
Πόσο «οχυρωμένες» έναντι πυρκαγιών είναι επιχειρήσεις και νοικοκυριά – Τι δείχνουν τα στοιχεία
Μικρομεσαίες επιχειρήσεις και νοικοκυριά διστάζουν να ασφαλιστούν έναντι φυσικών κατατροφών - Τι ζητά η αγορά
![Ενοίκια: Πόσο κοστίζουν οι φοιτητικές κατοικίες – Οι τιμές ανά περιοχή](https://www.ot.gr/wp-content/uploads/2024/08/enoikiazetai-600x400.jpg)
Πόσο κοστίζει το φοιτητικό ενοίκιο - Οι ακριβότερες περιοχές
Ο ρόλος του Airbnb στην εκτόξευση των ενοικίων - Που εντοπίζονται οι ακριβότερες τιμές