
Η δημογραφική εικόνα στην Ελλάδα διαφέρει σήμερα σημαντικά από αυτήν των πρώτων μεταπολεμικών δεκαετιών, ενώ έντονες διαφοροποιήσεις καταγράφονται σε περιφερειακό και ενδοπεριφερειακό επίπεδο.
Η εικόνα διαφέρει όχι μόνον από Περιφέρεια σε Περιφέρεια αλλά και στο εσωτερικό κάθε μιας από αυτές, ανάμεσα στις Περιφερειακές Ενότητες και τους Δήμους, συχνά ακόμη περισσότερο σε χαμηλότερα επίπεδα. Στο σύντομο αυτό κείμενο, σκιαγραφούμε την δημογραφική εικόνα μιας από τις ελληνικές Περιφέρειες, της Θεσσαλίας, αναδεικνύοντας ταυτόχρονα και τις υφιστάμενες έντονες ενδοπεριφερειακές της διαφοροποιήσεις…
Η Θεσσαλία δεν βρίσκεται στην πλέον δυσμενή δημογραφικά θέση συγκρινόμενη με τις λοιπές ελληνικές Περιφέρειες. Προσελκύοντας έναν σχετικά μικρό αριθμό οικονομικών μεταναστών κατά τις δεκαετές του 1990 και του 2000 είχε από τις μικρότερες αυξήσεις του πληθυσμού το 1991-2001, μια μικρή σχετικά μείωση την δεκαετία 2011-2021, δεκαετία κατά την οποία όλες οι ελληνικές Περιφέρειες -εκτός της Κρήτης και του Ν. Αιγαίου- έχασαν πληθυσμό, και μια σαφώς μεγαλύτερη μείωση (-6%) το 2011-2021, υπερδιπλάσια αυτής (-3%) της χώρας.
Όσον αφορά τους δείκτες θνησιμότητας και γονιμότητας, αυτοί βρίσκονται κοντά στους εθνικούς μέσους όρους με μικρές σχετικά διαφοροποιήσεις ανάμεσα στις 5 Περιφερειακές Ενότητές της. Η Θεσσαλία έχει σχετικά «ήπια» αρνητικά φυσικά Ισοζύγια και είναι από τις λιγότερο γερασμένες Περιφέρειες της Ελλάδας. Σε ενδοπεριφερειακό επίπεδο όμως οι αποκλίσεις από τους μέσους περιφερειακούς όρους (μεταβολές του συνολικού πληθυσμού, ηλικιακές δομές, γήρανση/νεότητα, φυσικά ισοζύγια κ.ο.κ.) είναι σημαντικές με πολλές από τις ενότητες του μη πεδινού τμήματός της να βρίσκονται σε ιδιαίτερα προβληματική θέση και στα πρόθυρα της δημογραφικής κατάρρευσης με επιπτώσεις στην οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή της. Σε αυτό συνέτεινε συσσωρευτικά σημαντικά και η εσωτερική μετανάστευση των προηγούμενων δεκαετιών, με τη εγκατάλειψη των περιοχών αυτών από τμήμα του νεανικού πληθυσμού τους.
Βάσιμα επομένως μπορούμε να ισχυρισθούμε ότι από δημογραφική σκοπιά δεν υπάρχει μία Θεσσαλία, καθώς οι διαφοροποιήσεις είναι εντονότατες στο εσωτερικό της. Η Θεσσαλία δεν αποτελεί εξαίρεση, καθώς με βάση τις αναλύσεις του ΙΔΕΜ έντονες ενδοπεριφερειακές διαφοροποιήσεις καταγράφονται στις περισσότερες Περιφέρειες της χώρας μας. Οι έχοντες την ευθύνη σχεδιασμού και λήψης αποφάσεων σε πλήθος πεδίων σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο οφείλουν, επομένως, όχι μόνον να θεωρήσουν ως δεδομένες κάποιες μη αναστρέψιμες τις αμέσως επόμενες δεκαετίες τάσεις, να εκτιμήσουν τις επιπτώσεις τους και να τις λάβουν υπόψη, αλλά και να λάβουν από τώρα μέτρα, τα όποια, εκτός των άλλων, θα στοχεύουν, τόσο στην επιβράδυνση των ρυθμών μείωσης και γήρανσης του πληθυσμού, όσο και στην προοδευτική αντιστροφή κάποιων βασικών τάσεων που επηρεάζουν καθοριστικά τα δημογραφικά μεγέθη. Τα μέτρα αυτά όμως δεν είναι δυνατόν να είναι οριζόντια, και να μην λαμβάνουν υπόψη τις υφιστάμενες σημαντικές διαφοροποιήσεις σε περιφερειακό και ενδοπεριφερειακό επίπεδο.
*Καθηγητές Δημογραφίας στο πανεπιστήμιο Θεσσαλίας (Περιοδική έκδοση του Ινστιτούτου Δημογραφικών Ερευνών και Μελετών (ΙΔΕΜ) & του Εργαστηρίου Δημογραφικών και Κοινωνικών Αναλύσεων (ΕΔΚΑ) του Παν. Θεσσαλίας)


Latest News

Χρηματοοικονομικός Αλφαβητισμός και Χρηματοοικονομική Ανασφάλεια στους πολίτες του 21ου Αιώνα
Όταν η χρηματοοικονομική άγνοια κοστίζει και η ανασφάλεια κυριαρχεί

«Έχει θέση η Τουρκία στην ευρωπαϊκή άμυνα;»
Το διευθυντήριο των Βρυξελλών εύλογα «έχασε τη Γη κάτω από τα πόδια του», μόλις ο νέος πρόεδρος των ΗΠΑ γνωστοποίησε τη βούλησή του να διακόψει η χώρα του την εγγύηση της ασφάλειας της Ευρώπης

«Στοπ σε διαταγή πληρωμής – Δεν υπήρχε νόμιμη επικύρωση εγγράφων»
Η μη κατάθεση επικυρωμένων αντιγράφων καθιστά την απαίτηση ανυπόστατη - Η δικαστική απόφαση

Bitcoin, Ethereum, Solana. Η διαγραμματική εικόνα μετά τις πιέσεις του τελευταίου διμήνου
Η προτερόχρονη των αμερικανικών εκλογών αισιοδοξία για την κρύπτο αγορά έχει δώσει τη θέση της σε μια διστακτικότητα, που έχει οδηγήσει τις τιμές των κρυπτονομισμάτων πολύ χαμηλότερα. Κι έτσι, πολλά νομίσματα (ξανα)έγιναν ελκυστικά.

Ενας κόσμος που γύρισε ανάποδα
Οι πολιτικές και οι αβεβαιότητες της δεύτερης κυβέρνησης του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έχουν πλήξει την παγκόσμια οικονομία με εξωγενές σοκ

Τι φοβάται η Fed και δεν μειώνει επιτόκια
Άνευ ετέρου, η αβεβαιότητα για την οικονομία των ΗΠΑ είναι ένα ζήτημα που απασχολεί όλο και περισσότερο την επενδυτική κοινότητα. Και η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ, απλά επιβεβαιώνει.
![Ποιοι απαλλάσσονται από τον Ενιαίο Φόρο Ιδιοκτησίας Ακινήτων 2025 [Γ μέρος]](https://www.ot.gr/wp-content/uploads/2025/03/enfia-600x360.jpg)
Ποιοι απαλλάσσονται από τον Ενιαίο Φόρο Ιδιοκτησίας Ακινήτων 2025 [Γ μέρος]
Έκπτωση λόγω ασφάλισης των κατοικιών
![Επανεξέταση καταλογιστικών πράξεων της φορολογικής διοίκησης [Η’ Μέρος]](https://www.ot.gr/wp-content/uploads/2024/12/taxes-scaled-1-600x429.jpg)
Επανεξέταση καταλογιστικών πράξεων της φορολογικής διοίκησης [Η’ Μέρος]
Προϋποθέσεις άσκησης ενδικοφανούς προσφυγής με αίτημα αναστολής καταβολής ποσοστού 50% του αμφισβητούμενου ποσού

Από 1η Απριλίου ο κατώτατος μισθός - Ποια επιδόματα επηρεάζονται
Ο αυξημένος κατώτατος μισθός θα εφαρμοστεί από την 1η Απριλίου 2025 στους μισθωτούς του ιδιωτικό τομέα - Ποιους δημοσίους υπαλλήλους επηρεάζει

Ο ρόλος των Ψηφιακών Διδύμων στη βιώσιμη ανάπτυξη και διαχείριση Έξυπνων Πόλεων – Η περίπτωση της Αθήνας
Η τεχνολογία των Ψηφιακών Διδύμων έχει αρχίσει να διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην αναβάθμιση των αστικών κέντρων